Op donderdagavond 24 juni trokken we naar De Roma in Borgerhout voor het concert van de Haitiaanse groep Ti Coca & Wanga Nègès. Het schitterende zomerweer (en de voetbalkoorts?) resulteerden in een heel magere opkomst. De muziek van Ti Coca is nochtans uiterst geschikt voor consumptie op een broeierige zomeravond. Het schijnt dat de 63-jarige zanger David Mettelus de bijnaam ‘Ti-Coca’ ooit kreeg vanwege zijn kleine postuur, dat wat weg heeft van een colaflesje. Aan podiumuitstraling ontbreekt het hem zeker niet. Met zijn doorleefde, raspende stem zingt hij al meer dan 35 jaar mereng en konpa, troubadourliederen in ritmes die sterk lijken op die van merengue uit buurland de Dominikaanse Republiek en Kompas, de modernere dansmuziek uit Haiti. Dit is vrolijke door accordeon aangedreven feestmuziek, verder gekruid met een speelse banjo, contrabas, conga en percussie. De teksten zijn in het Haitiaans Creools (Kreyòl of Patua genoemd).
We genoten van een pretentieloos optreden, doorspekt met humor. Ti Coca is namelijk ook specialist in het nabootsen van allerlei dierengeluiden. Hoogtepunten waren 'An tan mango','A lanve','Sonson' en vooral 'Gran chimen (colibri)', allemaal terug te vinden op de cd Haiti Colibri (2007). Er is ook een oudere cd beschikbaar, uitgegeven bij World Network. Op dat album uit 1999 horen we naast 'Ti Coca' ook de in 1994 overleden zangeres/actrice Toto Bissainte. Alles bij elkaar was dit een heel plezant concert, maar niet super omdat het na een tijd wat eentonig werd en vooral omdat we de ambiance misten, waar deze muziek het toch vooral van moet hebben. Hieronder schotelen we je twee filmpjes voor. Het tweede fragment komt uit de Franse film ‘Vers le sud’, waarin drie Westerse vrouwen van rond de vijftig (o.a. Charlotte Rampling) hun seksuele behoeftes komen bevredigen op het zonnige Haïti van eind jaren zeventig.
De laatste weken is het al Congo wat de klok slaat in het nieuws. De vroegere Belgische kolonie viert namelijk op 30 juni 2010 vijftig jaar onafhankelijkheid. Meefeesten doen we hier door jullie een stukje Congolese muziekgeschiedenis voor te schotelen.
Joseph Kabasele, beter gekend als Le Grand Kalle schreef samen met zijn groep African jazz geschiedenis met het optimistische dansnummer ‘Indépendance cha cha’. Het nummer werd voor het eerst gespeeld in februari 1960 en groeide uit tot een statement, niet enkel voor de Congolezen, maar ook in andere Afrikaanse landen die in de vroege jaren zestig voor onafhankelijkheid ijverden. In dit liedje doet de auteur een humoristische oproep aan politici en politieke bewegingen om hun meningsverschillen aan de kant te zetten en samen de krachten te bundelen om de onafhankelijkheid te kunnen bewerkstelligen. Spijtig genoeg werd deze oproep voor eenheid niet gehoord in Congo want de politieke conflicten resulteerden kort na de onafhankelijkheid al in een burgeroorlog.
De jonge Congolese hiphopartiest Baloji nam recent een nieuwe versie van ‘Indépendance cha cha’ op met als titel 'Le jour d'après : Siku Ya Baadaye (Indépendance Cha-Cha)', terug te vinden op zijn laatste album Kinshasa succursale. Deze herwerking werd opgenomen in ‘le Bon Marché’ in het hartje van Kinshasa, met medewerking van een aantal vroegere begeleiders van wijlen Wendo Kolosoy, naast 'Le Grand Kalle' een andere pionier van de zogenaamde Rumba Congolaise. Ondanks de etnische en politieke spanningen die Congo momenteel teisteren horen we ook hier een positieve boodschap.
"The wide range of backgrounds, the various ethnic groups and traditions: this has and will never stand in the way of sharing a common set of ambitions." Baloji
In het Theater Saint-Michel (Etterbeek) vond gisteren zondag 20 juni voor de vierde keer het Fête des Musiques Juives plaats, een organisatie van La Maison de la Culture Juive (Brussel). Dit festival is voor mij een nieuwe ontdekking. Waarschijnlijk is het vooral de bedoeling van de organisatoren om met dit muziekfeest de Franstalige Joodse gemeenschap in het Brusselse feestelijk samen te brengen, want de aankondigingen van de groepen waren allemaal enkel in het Frans. Maar de sfeer was open en gemoedelijk, de toegang gratis en we genoten de hele verdere namiddag van kwalitatieve groepen.
De spits werd afgebeten door Altland, een Belgische groep die zich toelegt op de oude Joodse muziektradities. Hun optreden bestond uit een mix van klezmer met Sefardische klanken. De kleurrijke, minder voor de hand liggende arrangementen met klarinet, gitaar, percussie en fagot klonken daarbij verrassend fris . Het sublieme mandolinespel van gastmuzikant en wonderboy Alon Sariel gaf het geheel een nog rijkere sound!
Ook de Shtetl Band Amsterdam maakte vervolgens een goede beurt. Zij spelen zogenaamde 'village klezmer', de oudere volkse vorm van klezmer zoals ze vroeger in Joodse dorpen in Oost-Europa gespeeld werd. Hierbij hoort geen klarinet, het instrument dat we geneigd zijn met het genre te associëren. De melodie van de viool is de basis, aangevuld met altviool, accordeon, contrabas en percussie. Beluister fragmenten uit hun cd 'The Bride’s Waltz' via myspace.
Het klassieke Sefardische repertoire van La Roza enflorese was daarna weer iets totaal anders. Zangeres Edith Saint-Mard beschikt over een heel heldere, gevoelige stem. Zij werd muzikaal ondersteund met fluit, viola de gamba en veel percussie. Mooi, maar toch bij momenten iets te gestyleerd. Beluister fragmenten uit hun recentste cd 'Sekretos de mi Alma' via myspace.
Daarna was het de beurt aan de zeer talentvolle mandolinespeler Alon Sariel, voor mij het verrassendste concert van de dag. Ondersteund door Masha Yulin op piano speelde hij enkele korte stukken van de componisten Armin Kaufmann (Roemenië), Ernest Bloch (Zwitserland), Paul Ben Haim (Israël) en Marc Lavry (Israel). Op het eind mocht Gilles Sadowski, de klarinettist van Altland even meedoen. Bijzonder indrukwekkend allemaal en helemaal niet verwonderlijk dat deze jeugdige topmuzikant al zoveel prijzen in de wacht sleepte! Bekijk Alon Sariel met 'Nigoun: three pictures of chassidic life' van Ernst Bloch.
Het schijnt dat Krupnik het oudste Belgische Klezmerorkest is. We lezen in elk geval dat ze ook bij alle vorige edities van dit festival van de partij waren. Krupnik blijkt heel populair binnen de Joodse gemeenschap van Brussel, voor wie ze al sinds 1988 optreden tijdens bruiloften, Bar-mitzvah’s en andere Joodse feesten. Hun optreden was degelijk maar viel toch wat tegen na al het vorige wat we gehoord hebben. Dit is meer variété, Jiddische evergreens en Klezmer in brave arrangementen met piano, klarinet, viool, contrabas en af en toe accordeon. Plezant, maar wel een beetje vlak. Interessanter werd het op het moment dat de ongekroonde diva van het Jiddische chanson, Myriam Fuks, de groep vervoegde met haar geweldige podiumuitstraling, sterke stem en zwarte humor. Hier kan je haar recentste compilatie 'Anthology of a yiddishe mama' integraal beluisteren. De moeite waard! Het komische ‘Ich bin a fartiker’ (zie onderstaand filmpje) stond gisteren ook op het repertoire.
Tot slot kregen we nog een heel eigenzinnig project van de Belgische Marokkaan Mousta Largo voorgeschoteld. Op de cd ‘Ben Adama’ (2009) werkt hij samen met Abraham Dahan, Rabbijn van de Brusselse synagoge 'Beth Hillel' en eveneens afkomstig uit Marokko. De rabbijn is eigenlijk geen zanger, maar hij gaat er echt voor en de muzikale begeleiding van Mousta Largo en zijn groep is van een hoog niveau. 'Al-Andalous revisited' en een vredessignaal dat kan tellen als afsluiter van dit Joodse muziekfeest!
Het debuutalbum ‘Régi Kérdés (eternal question)’ van het Hongaarse ensemble Chagall Klezmer Band dateert al van 2006. Maar goed dat het geen LP is, anders had ik ze al letterlijk grijsgedraaid. Deze cd met bijhorend groepje blijft voor mij namelijk één van de spannendste ontdekkingen van de laatste jaren. Daarom ging ik vandaag eens een kijkje nemen op hun website om te checken of er nog geen nieuwe cd op komst is. Niet dus, geen aanpassingen meer sinds 2006. Op hun youtube zien we wel dat ze recent nog op het podium stonden in Boedapest. Ondertussen troosten we ons verder met de prachtige nummers van ‘Regi Kérdés’, avontuurlijke Klezmer, uitbundig en speels maar tegelijk ook dromerig en melancholisch. De cd (uitgegeven bij Fono) is verkrijgbaar via Passiondiscs. Waar blijft de opvolger? Laten we hopen dat er snel nieuws volgt!
Sangeeta Bandyopadhyay is een zangeres uit India. Al op heel jonge leeftijd werd zij door befaamde leermeesters getraind in klassieke Indische muziekvormen. Ondertussen staat zij bekend als één van de beste vocalisten van haar generatie, met een stembereik van meer dan drie octaven en in staat om de meest subtiele nuances perfect over te brengen met de juiste emotie. Al meer dan vijftien jaar treedt zij op in India en in het buitenland in prestigieuze concertzalen en oogt ze veel succes. Ook Indo-jazzfusies met gereputeerde Europese jazzmusici zijn haar niet vreemd. Het is verwonderlijk dat een zangeres met een dergelijk stevige reputatie komt optreden in Art Base, dat gezellige kleine zaaltje in Brussel, waar we gisteren van op de eerste rij konden genieten van haar prachtige stem. Sangeeta werd voor de gelegenheid begeleid door Sandip Banerjee (tabla) en Daniel Schell (tiptar of tapgitaar). Beide muzikanten geven les aan de Sangit School of Indian Music in Brussel. Voor de pauze kregen we twee lange, romantische Raga's voorgeschoteld. Beide stukken gingen rustig en ingetogen van start en evolueerden vervolgens heel subtiel en geleidelijk tot een explosief hoogtepunt met versnellingen en indrukwekkende stemuithalen, die mij als leek in het genre lichtjes deden denken aan de Qawwali van Nusrat Fateh Ali Khan en konsoorten uit Pakistan. Tijdens het tweede gedeelte van het concert waren Sangeeta en de muzikanten nog wat beter op dreef. We werden verwend met een lange Tarana. Dit was voor mij persoonlijk het mooiste gedeelte van het optreden, samen met de afsluiter, een korte ode aan de godin Kali.
Sangeeta Bandyopadhay bracht via het Italiaanse label Felmay twee cd’s uit: Bhakti en Shruti. Daarnaast verscheen bij Amiatarecords het album ‘Sangita’, waarop haar stem ingebed wordt in een NewAge sfeertje. Dat album kan je hier beluisteren. Via deze link kan je foto’s bekijken die tijdens het optreden gemaakt werden, met dank aan Frans De Clercq. In onderstaand filmpje zie je Sangeeta Bandyopadhyay samen met haar vader, de gerenommeerde tablaspeler Pandit Sankha Chatterjee.
Vandaag wil ik graag het album Yanna Yova van het Hongaarse ensemble Makam onder jullie aandacht brengen. Makam is een groep die moeilijk onder een noemer te vangen is. We horen een versmelting van traditionele Hongaarse volksmuziek met hedendaags klassiek, avant-garde, jazz, zigeunermuziek en populaire genres. Avontuurlijk en eclectisch dus! Van Makam verschenen al een twaalftal cd’s, maar toch is de groep nog vrij onbekend buiten Hongarije. Zeer onterecht. Oprichter en groepsleider Zoltán Krulik speelt het immers klaar om zich bij elk nieuw project te omringen met de beste Hongaarse zangeressen. Beata Palya zong bijvoorbeeld mee op enkele cd’s. Luister zeker ook eens naar haar heel avontuurlijke album Adieu les complexes, één van mijn alltime favorieten! Ook Irén Lovász, Szilvia Bognár en Ági Szalóki (vooral bekend van BeshoDrom) participeerden aan eerdere cd’s van Makam. Op het nieuwe album Yanna Yova zijn Zora Hornai en Clara Korzenszky de zangeressen van dienst. Er passeren Oost-Europese melodieën en ritmes met Balkaninvloeden (de ijzersterke, opzwepende opener 'Tavol') en echo’s van Afrika (de titeltrack 'Yanna Yova'). Ook meer trendy nummers met fijne percussie en zelfs hier en daar een snuifje reggae ('Hazafelé' en 'Sms') worden niet geschuwd. Het belangrijkste is dat er constant virtuoos en gedreven gemusiceerd wordt, zonder voorspelbare arrangementen. Kortom, een boeiend schijfje, heel gevarieerd en toegankelijk voor een breed publiek. Hier kan je enkele tracks beluisteren.
Op donderdagavond 24 juni trokken we naar De Roma in Borgerhout voor het concert van de Haitiaanse groep Ti Coca & Wanga Nègès. Het schitterende zomerweer (en de voetbalkoorts?) resulteerden in een heel magere opkomst. De muziek van Ti Coca is nochtans uiterst geschikt voor consumptie op een broeierige zomeravond. Het schijnt dat de 63-jarige zanger David Mettelus de bijnaam ‘Ti-Coca’ ooit kreeg vanwege zijn kleine postuur, dat wat weg heeft van een colaflesje. Aan podiumuitstraling ontbreekt het hem zeker niet. Met zijn doorleefde, raspende stem zingt hij al meer dan 35 jaar mereng en konpa, troubadourliederen in ritmes die sterk lijken op die van merengue uit buurland de Dominikaanse Republiek en Kompas, de modernere dansmuziek uit Haiti. Dit is vrolijke door accordeon aangedreven feestmuziek, verder gekruid met een speelse banjo, contrabas, conga en percussie. De teksten zijn in het Haitiaans Creools (Kreyòl of Patua genoemd).
