Karla's wereldmuziek

Badume’s Band & Selamnesh Zemene @ Toukoul (Brussel)

2012-01-30T21:33:00.003+01:00

Het afgelopen weekend stond voor ons volledig in het teken van Ethiopië. Na een dubbelconcert op vrijdag in het Zuiderpershuis (zie verslag) trokken we op zaterdag 28 januari naar Brussel voor Badume's Band. Dat blijft onze favoriete Ethiopische groep (al gaat het om Fransen) en op hun nieuwe album Ale Gena - Ethiopia met de Ethiopische zangeres Selamnesh Zemene verkeren ze in topvorm. We vernamen bij toeval dat ze voor een concert zouden afzakken naar Brussel en wilden deze kans absoluut niet laten liggen. Dat het geen doordeweeks optreden zou worden wisten we, met als ‘place to be’ het spiksplinternieuwe Ethiopische restaurant Toukoul. Daar werd iedereen vanaf 18:00 uur verwelkomd op de officiële openingsavond. We arriveerden tijdig, maar er heerste toch al een gezellige drukte. Een receptie inclusief fijne Ethiopische hapjes werd ons deel, o.a heerlijke Injera, een soort zure pannekoekjes, gevuld met pittige lekkernijen. Omstreeks 19:30 uur mocht Yokaï de boel opwarmen met instrumentale ethiojazz. Knap en avontuurlijk, maar moeilijk om door al het feestgedruis heen de nodige aandacht te trekken. We genoten verder van de gezellige ambiance en een cocktail ‘Ethiopiques’. Om 21:30 uur werd het lange wachten eindelijk beloond, de heren van Badume's Band stoomden zich klaar door middel van enkele instrumentale nummers. Toen ook Selamnesh Zemene en danseres Zenash Tsegaye zich bij het gezelschap voegden kregen we de ene klepper na de andere voorgeschoteld. In het begin stelden we nog wat kleine onvolkomenheden vast aan de sound - Selamnesh kwam er met haar stem onvoldoende bovenuit tijdens 'Mela Mela' en 'Korahu' - maar daarna kon de party twee uur lang niet meer stuk. Het geroezemoes namen we gemakshalve een keertje voor lief, het gros van de gasten was hier in eerste instantie verzeild geraakt voor een plezant avondje uit. De nummers uit Ale Gena - Ethiopia kwamen bijna allemaal langs, maar de groep had nog meer moois voor ons in de aanbieding. Op een bloedmooi gezongen ‘Sabiyé’ na, zaten er geen rustige nummers in de set, die waren in deze broeierige sfeer toch hoogst waarschijnlijk de mist ingegaan. Wel kreeg Zenash de gelegenheid om haar behendigheden extra in de verf te zetten tijdens ‘Gumiz‘ en ging het met ‘Bale Goba’ - een traditioneel liedje dat we kennen dankzij Minyeshu - even de theatrale toer op. De heftigste respons oogstte het gezelschap met Sentun ayehu bante en Ketew Abew, meteen ook de meest catchy, swingende nummers uit het album. Het restaurant ging compleet uit zijn dak, er werd zelfs gedanst op de toog! Na afloop mocht een DJ het feestje nog enkele uurtjes verderzetten, maar wij zochten rustiger oorden op om te bekomen van alweer een geslaagde avond. Een voltreffer!

http://www.myspace.com/badumesband

Eténèsh Wassié & Mathieu Sourrisseau + Ukandanz & Asnaké Guèbrèyès @ Zuiderpershuis (Antwerpen)

2012-01-29T22:05:00.001+01:00

Op vrijdag 27 januari zakten we af naar het Zuiderpershuis voor een dubbelconcert onder de noemer ‘Ethiopiques revisited’.

Het uurtje voor de pauze was gereserveerd voor Eténèsh Wassié, een Ethiopische zangeres die in 2009 op dezelfde locatie voor een intrigerend concert zorgde met de Franse experimentele jazzgroep Le Tigre des platanes (zie blogverslag).

Deze keer werd Eténèsh Wassié enkel vergezeld door Mathieu Sourisseau (basgitaar). In Opener Tezeta klonk de stem van Eténèsh hartverscheurend in al zijn kaalheid. De bevreemdende, nu eens ingehouden, dan heftige basklanken in coldwave stijl lijken hier haaks op te staan, maar werken na een tijdje bedwelmend, als je de moeite doet om je erin te laten onderdompelen. Zeker tijdens Ambassel en Burtukan - over een sinaasappel die smaakt als een citroen omwille van een verloren liefde - doet de combinatie het wonderwel. De traditionele Ethiopische ballades verliezen geen greintje aan spankracht en intensiteit, integendeel! In al hun verschillen voelen beide muzikanten elkaar prima aan en dat Mathieu Sourrisseau af en toe een tandenborstel nodig heeft om het juiste geluid uit zijn bas te toveren, doet daar niets aan af. Het gegrom in Ende Matew Style ging mij iets te ver, dit leek wel geïnspireerd door Diamanda Galas. Ook tijdens Zeraf (oorlog) trok Mathieu Sourrisseau alle registers open, met avant-garde effecten die de verwoesting en het leed letterlijk leken uit te beelden. Een constante in dit alles bleef de expressieve stem van Eténèsh. Na al deze ernst koos het duo als afsluiter voor Gonder c'est bon, een speels en swingend deuntje.

Eténèsh Wassié & Mathieu Sourrisseau, het is op zijn zachts gezegd een merkwaardig muzikaal koppel! Hun cd Belo Belo is digitaal beschikbaar via Mondomix.

Na de pauze maakten we kennis met Ukandanz, een losgeslagen Frans kwartet, dat een mokerslag van een entree maakte met onvervalste, superenergieke ethiogroove, inclusief de obligate vette saxpartij. Ook toen hun Ethiopische zanger Asnaké Guèbrèyès op het podium verscheen en met verbluffende stem en uitstraling een bekende hit van Mahmoud Ahmed naar zich toetrok, bleven we in de waan dat we hier met een nieuwe topgroep te doen hadden. Spijtig dat de betovering daarna ruw verbroken werd. Het traditionele Bati kon met losgeslagen ecclectische punkjazz nog enigszins bekoren, maar vanaf dan ging het snel bergaf en verzandde het optreden in een rommelige geluidsmuur met ruig en hoekig gitaarwerk, inspiratieloze saxpartijen en vooral een algemeen gebrek aan raffinement en swingende grooves. Opgeblazen bombast! De zanger moest zich noodgedwongen bedienen van schreeuwerige poses – zeg maar overacting volgens hardrock idioom - om in dat geweld overeind te kunnen blijven. Als overmaat van ramp schotelden ze ons een desastreuze versie voor van Addis Abeba Bete, de grootste hit van Alemayehu Esheté, waar alle dynamiek uit weggegomd leek. Enkel op het eind kwam er heel even terug was souplesse in.

Ukandanz, geen hoogvlieger, maar met Asnaké Guèbrèyès beschikken ze wel over een spectaculaire zanger.

‘Aigabani’ van Kalaban Coura

2012-01-26T20:32:00.000+01:00

De groepsnaam verwijst naar een gelijknamige wijk in Bamako, de hoofdstad van Mali. De Belgische gitarist Quentin Dujardin kwam er enkele jaren geleden in contact met Kalil Sidy Haïdara, een gitarist die in zijn stijl de traditionele Malinese muziektraditie en dan vooral de speltechniek van de n'goni stevig laat doorklinken. Dagenlange jamsessies op straat deden het idee rijpen om samen een album op te nemen. Quentin vroeg aan Jalal El Allouli, een Marrokaanse violist met wie hij al eerder samenwerkte, om de nieuwe groep te vervoegen. Aigabani verscheen eind vorig jaar bij Aguamusic.

Quentin Dujardin is hiermee niet aan zijn proefstuk toe. Hij heeft er een klassieke gitaaropleiding opzitten en geraakte daarna vooral verzeild in de jazzwereld. Zijn open blik deed hem snakken naar nieuwe kruisbestuivingen, waarvoor hij o.a. afreisde naar Marokko, Madagascar en Paraguay. Mali is voorlopig de laatste halte en ik hoop dat hij daar nog even blijft hangen, want Aigabani is wat mij betreft een flink schot in de roos. De muzikale ontmoeting tussen deze drie schitterende muzikanten zorgt wel degelijk voor vuurwerk. Ze komen met een hoop aanstekelijke riffs aanzetten, waar repetitieve melodieën uit voortvloeien, die in al hun eenvoud een hypnotische uitwerking hebben op ondergetekende. Herkenbaar Malinees, maar met spannende kleine details die het toch een onmiskenbare eigenheid meegeven. Vooral de eerste vijf nummers beschikken over een vanzelfsprekende gedrevenheid en naïviteit die doet denken aan de eerste opnames van Amadou & Mariam. Net als bij dat beroemde duo zijn ook hier compositie en tekst rudimentair, maar gaat de kracht voornamelijk uit van een fijne ritmegevoel en spontaan spelplezier. Luister bijvoorbeeld naar Kalaban Coura in onderstaande clip. Op de tweede helft van de cd nemen de muzikanten een beetje gas terug met rustiger voortkabbelende nummers zoals 'Aigabani' en enkele instrumentale stukken, waarvan Bill uit de band springt als onvervalste American blues. Bijna aan het eind verrassen ze ons met het avontuurlijke Décentralisation, meteen het allerbeste nummer van de plaat.

Je voelt dat de drie muzikanten (en enkele gasten) echt hun ziel gelegd hebben in dit meeslepende schijfje. De glasheldere productie door de bekende Amerikaanse producer Lee Townsend zorgt daarbij voor de finishing touch.

Op zaterdag 26 mei kan je Kalaban Coura live bewonderen in De Rataplan (Antwerpen). We zijn benieuwd! Bekijk hier een interview met enkele live fragmenten.

Meer info
www.kalabancoura.com
myspace.com/kalabankoura
www.quentindujardin.be

Balkan Express @ Art Base (Brussel)

2012-01-25T20:17:00.001+01:00

Op zaterdag 21 januari waren we opnieuw van de partij bij Art Base voor een optreden van Balkan Express. In dat trio herkennen we Theodoros Mermigkas (zang en gitaar) en Dimos Vougioukas (accordeon), die vorig jaar een overweldigende indruk nalieten met Café Smyrne. We waren zelfs zodanig ondersteboven van hun eerste concert, dat we besloten een dag later terug te keren om ze nog een keertje aan het werk te zien. Het volgende schreef ik hierover op deze blog:

‘Wat is er zo goed aan Café Smyrne?

Eigenlijk alles! We genoten van de mooi uitgebalanceerde, gevarieerde repertoirekeuze in combinatie met heel straffe interpretaties. Theodoros Mermigkas is een ongelooflijk sterke zanger die een krachtige stem combineert met zowel heftige emoties als ingehouden subtiliteit. Bij momenten leek hier een jonge Dalares aan het werk! Dimos Vougioukas is werkelijk een meester op de accordeon. Dankzij hem sluipen er invloeden van Roemeense zigeunermuziek en andere Balkanstijlen (vb. Sevdah uit Bosnië) binnen in de sound en daarmee zorgt hij beslist voor een originele meerwaarde.’

Café Smyrne deed het tijdperk van Café Aman herleven met sprankelende rebetiko (Smyrna stijl) en Aman improvisaties. Met Balkan Express verkennen Theodoros Mermigkas en Dimos Vougioukas andere horizonten. Onder de noemer ‘The far east of Europe’ gaat de muzikale reis deze keer vooral richting Bulgarije, Roemenië en Albanië. Ioannis Karamaniolas (contrabas) is er niet meer bij. Het trio wordt vervolledigd door Stavros Kouskouridas (klarinet), die samen met Dimos Vougioukas ook actief is bij Balk-Art. Bij aanvang van het concert krijgen we meteen in de gaten dat dit iets totaal anders wordt. Stavros Kouskouridas drukt met zijn klarinet een dominante stempel op de totaalsound tijdens de twee instrumentale nummers waarmee het concert van start gaat. We snakken vol ongeduld naar het hemelse stemgeluid van Theodore Mermigkas en worden even beloond met een kippenvelmoment tijdens Paraponiara. We hadden al in de wandelgangen opgevangen dat het trio een gastzangeres zou meebrengen. De naam Aspasia Stratigou zei ons op voorhand niet veel, maar door even te googelen kwamen we er snel achter dat zij niet aan haar proefstuk toe is. Ze deelde het podium met een hele resem grote namen uit de Griekse muziekwereld, zoals Giorgos Dalaras (zie filmpje). We gingen ervan uit dat deze Aspasia slechts enkele liedjes zou (mee)zingen. Mis gedacht, de zangeres vervoegt het trio vanaf het vijfde nummer en zal vervolgens het hele verdere concert ongeveer alle vocalen voor haar rekening nemen. Met haar stem is op zich niets mis, ze zingt heel mooi, maar het vuur dat we ervaren tijdens de zangpartijen van Theodore Mermigkas missen we bij haar volledig. Met de korte Aman improvisatie waaraan ze zich waagt tijdens Magkiko gaat ze zelfs even de mist in. Dit pakt ons duidelijk niet! Met Epeiros (hier te horen in de versie van Balk-Art) mag Stavros nog maar eens een huzarenstukje leveren op zijn klarinet. Kort voor de pauze krijgen we voor de afwisseling enkele swingende rebetikonummers voorgeschoteld waarin accordeon en gitaar meer ruimte krijgen, dat lukt enkel omdat de klarinet hier even wat gas terugneemt. Het tweede deel van het concert is in het geheel genomen een stuk sterker en beter uitgebalanceerd. Een mooi voorbeeld vormt Ti 'thela ke s' ayapousa waarin een tegendraadse Bulgaarse ritmiek fijn gecombineerd wordt met Aspasia’s Griekse vocalen en accordeon en klarinet samen een frisse dynamiek creëren. Toch blijven de schaarse momenten waarop Theodore Mermigkas van zich laat horen in hun intensiteit boven al de rest uit steken, zoals tijdens Tora Ta Poulia en Poulaki Xeno. Ik vergeet bijna te vermelden dat er nog een extra gast van de partij was, namelijk Nicolas Hauzeur, de straffe violist die we o.a. kennen van Zongora, zie cd-bespreking. Zijn vioolspel zorgt tussendoor voor enkele fijne accenten. Net als vorig jaar bij Café Smyrne wordt afgesloten met prijsbeest Manes Kalinichtias. Hiermee slaat theodore niet alleen ons maar, naar ik vermoed, het grootste deel van de aanwezigen met verstomming!

Hoewel dit alles bij elkaar beslist een concert van buitengewoon hoge kwaliteit was, voelden we ons na afloop toch een klein beetje ontgoocheld. Langs de ene kant waren de verwachtingen wellicht te hoog gespannen maar we zijn er vooral zeker van dat er meer ingezeten had als Aspasia Stratigou (met alle respect voor haar verdiensten!) zich in het kader van dit concert tevreden had gesteld met een gastrol.

Hieronder presenteren we je een filmpje waarin Theodore Mermigkas (in een rumoerig restaurant!) begeleid wordt door Kyriakos Gouventas, de violist die we ook al zagen schitteren bij Art Base tijdens de concerten van Solon Lekkas. De klankkwaliteit is spijtig genoeg niet optimaal. Aansluitend volgt een filmpje met Dimos Vougioukas (accordeon) en Stavros Kouskouridas (klarinet) plus één van de vele youtubefilmpjes waarin Aspasia Stratigou te bewonderen is.

Nara Noïan @ Art Base (Brussel)

2012-01-22T22:56:00.001+01:00

Op vrijdag 20 januari trad Nara Noïan op in een uitverkocht Art Base. De Armeense zangeres/pianiste bracht in 2011 haar vierde album uit. ‘Oriental Express’ (zie bespreking) is een ingetogen, persoonlijke plaat, waarop Nara met haar muziek ‘talen en culturen uit Oost en West met elkaar wil verbinden in vrede, uitwisseling en liefde’. Zo formuleerde ze het zelf ook bij aanvang van het concert. Net als op de cd koos Nara ervoor om het sober te houden. Vardan Hovanissian (duduk, shvi & klarinet) en Tigran Ter Stepanian (gitaar) stonden in voor de begeleiding. De nummers uit ‘Oriental Express’ passeerden vooral tijdens het eerste deel. Er werd geopend met Karama, melancholie die ook zonder Ghalia Benali overeind blijft. Daarna volgden o.a. Ouch é, Sokhak en Belle est la vie. Terwijl op cd de piano centraal staat, was er live plaats voor extra inkleuringen door duduk en gitaar of werd de pianopartij gewoon weggelaten. Geen enkel nummer werd klakkeloos nagespeeld, wat op zich al een grote verdienste is. Halfweg het optreden werd de focus verlegd naar oudere liedjes, vooral uit het album ‘Cristal’ (2008), zoals Bouïr en de 'hit' Les ames immortelles. Tor sirem werd geschreven door Nara’s moeder, de actrice/muzikante Janna Blbulyan. Op het eind kwam er nog meer pit in, er werd zelfs even gedanst en meegezongen met ‘Hover’, 'Chaloun’ en ‘Jan Iman’, aanstekelijk swingende deuntjes uit hetzelfde ‘Cristal’.

De muzikanten speelden het hele concert op hoog niveau en vooral met de nodige gedrevenheid. Nara zingt aardig, speelt fantastisch piano en beschikt vooral over een innemende podiumprésence. Ze navigeert daarbij spontaan tussen breekbaar, intens en speels. Vanzelfsprekend was er plaats voor een bisnummer, dat werd ‘par’, alweer een selectie uit ‘Cristal’. Wij en de rest van het overwegend Armeens publiek hadden er een gezellige avond opzitten in familiale sfeer.

Op 9 december 2011 trad Nara Noïan met dezelfde bezetting op in Parijs. Hieronder tonen we je enkele filmpjes van dat concert.

Meer info
http://www.nara-noian.com
Nara Noïan op Wikipedia

Foto: Juan-Jose Delhom Fuertes (Parijs)

'Ale Gena - Ethiopia' van Badume's Band & Selamnesh Zemene

2012-01-13T12:46:00.002+01:00

Badume's Band is een Franse groep uit Bretagne die diepe indruk op ons maakte door een aantal verrukkelijke concerten met de Ethiopische iconen Alemayehu Eshete en Mahmoud Ahmed (zie verslag van hun passage in het Zuiderpershuis op 29 mei 2010).

Aanvankelijk hielden deze muzikanten zich met jazz bezig, maar alsmaar meer zijn ze zich gaan toeleggen op het terug tot leven brengen van Ethiopische klassiekers uit de gouden jaren zestig en zeventig. De sound van Swinging Addis is immers uniek en ongeëvenaard, met invloeden van jazz, twist, soul & rhythm & blues. Vette saxofoons maken de dienst uit, evenals echo's van Glenn Miller en James Brown, maar door de typisch Ethiopische ritmes en melodielijnen (in pentatonische schaal) blijft het allemaal onmiskenbaar herkenbaar als typisch Ethiopisch. De ongemeen boeiende reeks Ethiopiques van Francis Falceto documenteert deze jaren op voorbeeldige wijze.

Tijdens een tournee in Ethiopië maakten de leden van Badume's Band kennis met de zangeres Selamnesh Zemene, één van de rijzende sterren binnen de muziekscene van Addis Abeba. Zij behoort tot de Azmari, een nomadische gemeenschap uit de Gondar regio, 750 km van de hoofdstad.

Ale Gena - Ethiopia, de cd die ze samen maakten, mogen we alvast een voltreffer noemen. We krijgen vooral veel vintage ethiogroove met een flinke jazz touch te horen, een terugkeer naar de tijd toen er nog met echte orkesten gewerkt werd. Inventief gearrangeerde standards uit de seventies en traditionals, maar ook moderne stukken waar Selamnesh een krachtige Azmari stempel op drukt met haar doorleefde vocalen. Op youtube circuleren videoclips van haar, bedoeld voor de Ethiopische cassettemarkt. Daarop wordt haar stem met irritante effectjes bewerkt en ingekapseld in goedkope arrangementen met synthgeluidjes en nepblazers. Ale Gena en Ketew Abew zijn hiervan twee voorbeelden. Dankzij de herwerkte versies komen die twee onweerstaanbare deunen nu optimaal tot hun recht. Andere sterkmakers zijn Tezeta Duga Aggayu of het instrumentale Antchi Bizu. Maar de pittige opener Korahu beklijft het sterkst. Mela Mela drijft op een bluesy ritme en heeft door de jengelende gitaren en repetitieve vraag en antwoord zangpartijen wat weg van woestijnblues. Tijdens het wondermooie Sabiyé en het lekker weg swingende Sentun Ayehu Bante valt ineens op hoezeer Selamnesh Zemene’s stemtimbre verwant is met dat van woestijndiva’s zoals Malouma (Mauretanië) of Mariem Hassan (Westelijke Sahara). Een combinatie van power, emotie en verfijnde wendbaarheid om U tegen te zeggen. Als extra pluspunt kunnen we nog toevoegen dat Ale Gena - Ethiopia doordrenkt werd met een stevige live 'feel', je voelt de energie letterlijk binnenstromen!

Na het beluisteren van dit schijfje kijken we nóg meer uit naar het concert dat Badume's Band & Selamnesh Zemene op zaterdag 28 januari voor ons in petto hebben in het nieuwe Ethiopische restaurant Toukoul (Brussel ). De info hierover zou heel binnenkort beschikbaar moeten zijn op www.toukoul.be.

Beluister een aantal nummers op de Myspace van Badume's Band. Ale Gena - Ethiopia wordt uitgegeven door het Bretoense label Innacor. In onderstaande filmpjes zien we Selamnesh & Badume’s Band live bezig met o.a. 'Sentun Ayehu Bante', 'Mela Mela' en 'Ketew Abew'.

Foto: Eric Legret

'Focu d'amore' van Canzoniere Grecanico Salentino

2012-01-09T15:11:00.000+01:00

Dankzij het fantastische collectief Officina Zoe maakten we in 2009 kennis met de Pizzica Salentina - zie verslag concerten Flagey (2009) en Zuiderpershuis (2010). Pizzica geldt als de oudste en opzwependste variant van de Tarantella . De dans maakt deel uit van een eeuwenoud genezingsritueel van arme plattelandsmensen en arbeiders uit het Zuid-Italiaanse Salento. Het is de bedoeling dat het ritme leidt tot een soort van spirituele trance, waarbij de vrouw symbolisch in een spin verandert. Vandaag staat Pizzica eerder symbool voor de muzikale identiteit van Salento.

Op zoek naar meer van dit fraais ontdekten we nog een aantal ensembles, waarvan Canzoniere Grecanico Salentino er meteen uitsprong. Deze groep werd in 1975 opgericht door gitarist / mandolinespeler Daniele Durante en geldt als pionier voor de revival van de pizzica. Ze brachten een 15-tal interessante albums uit, waarop de oude volksmuziek niet zomaar herkauwd wordt. Ze schotelen ons namelijk levendige fusies met moderne genres voor, zonder in te boeten aan authenticiteit.

In 2007 droeg Daniele de fakkel over aan zijn zoon. Mauro Durante maakte al een tijdje deel uit van de groep als violist en percussionist (tamboerijn). Hij helpt jaarlijks mee aan de organisatie van La Notte della Taranta, één van de grootste Europese (wereld)muziekfestivals. De basis van de verjongde groep bestaat verder uit Luca Tarantino (gitaar en bas), Maria Mazzotta (zang en tamboerijn), Antonello Cavalla (cello), Giulio Bianco (fluit, harmonica en doedelzak), Massimiliano Morabito (diatonische accordeon) en Dario Congedo (drums). Het geslaagde resultaat van die generatiewissel kunnen we nu horen op de nieuwe cd Focu d'amore (liefdesvuur). Dit album betekent een nieuwe start voor Canzoniere Grecanico Salentino, maar biedt tegelijkertijd een soort bloemlezing van de veelzijdigheid waarvoor de groep nu al 36 jaar staat. Enkele nummers figureerden ook op eerdere albums, maar we mogen zeker niet spreken van een klakkeloze herhalingsoefening. Het album straalt daarentegen uit dat we hier te maken hebben met het debuut van een jonge, enthousiaste bende, wat in zekere zin natuurlijk ook zo is.

Opener Beddhu Stanotte is meteen raak. Opzwepende pizzica, sterk gedreven door Mauro Durante’s snelle, trancy vioolspel en de okselfrisse vocalen van Maria Mazzotta. Tijdens het wiegeliedje ‘Nenia Grika’ komen we eventjes tot rust, waarna de klepper Dumenica Matina ons volledig murw slaat. Echt een verslavende pizzica om eindeloos opnieuw te draaien! Met de feestelijke schlagerachtige deun ‘Tuppe Tuppe’ transformeert de groep tot een soort dorpsbrassband terwijl het vrolijke volksliedje Zumpa Ninella over een vlot meezing refreintje beschikt. In het uiterst knappe ‘Cogli la Rosa’ wordt een Middeleeuws aandoende melodie gekruid met avontuurlijke jazzy accenten en La Furesta is een fijn gearrangeerde, breekbare ballad. Maar het blijft toch de onvervalste pizzica die van dit schijfje een topper maakt. Nu eens in de intense, ruwe variant met obsessieve, door tamboerijnen voortgestuwde zangpartijen, zoals in 'Nu pizzecu e pizzicarella’ en Ronda. Pizzica Caddhipulina klinkt moderner, de subtiele opbouw en ingetogen zang van Mauro maken deze pizzica extra spannend en mysterieus. Dat geldt ook voor de verhalende, snelle ballade Canzune alla Ruvescia.

Wat een fris en energiek album om het nieuwe jaar mee in te zetten! Als ze nu nog even zouden willen komen toeren in de Benelux…

Focu d'amore is een uitgave van Ponderosa. Beluister fragmenten op de website en myspace van 'Canzoniere Grecanico Salentino'. De discografie vind je hier. Lees een interview met Mauro Durante op Rootsworld.

Concerttips januari/februari 2012

2012-01-04T20:23:00.002+01:00

Welke concerten mag je de volgende maanden zeker niet missen? Hierbij enkele persoonlijke tips!

Tijdens het Festival d'Art in Hoei (augustus 2011) maakten we kennis met de fantastische Tom Cohen en zijn fonkelnieuwe Med Orchestra (zie verslag). Ze stonden er in voor een verrassend sterke begeleiding tijdens het ‘carte blanche’ concert van de Tunesische zangeres Ghalia Benali. Tom Cohen is een 28-jarige muzikant-componist-arrangeur-bandleider die zijn Westers-klassieke academische achtergrond combineert met een speciale feeling voor de muziek uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Daarnaast wordt hij beschouwd als één van de meest fascinerende mandoline artiesten ter wereld. Op 10 februari doen deze Tom Cohen en zijn Brussels Med Orchestra onder de noemer 'Desert Groove' De Centrale in Gent aan, samen met enkele opmerkelijke gasten. Verwacht je aan een brede waaier van genres, van Marokkaanse, Algerijnse en Egyptische muziek tot Flamenco, Latino en Frans Chanson. Kortom, zowat alle muziekgenres afkomstig uit de regio van de Middellandse Zee komen aan bod. De naam van het ensemble spreekt voor zich: lees MED - denk, voel en hoor MEDiterranean. Een absoluut niet te missen evenement! (Info en tickets)

We kijken ook uit naar het onwaarschijnlijk straffe programma dat Art Base (Brussel) dit voorjaar voor ons op stapel heeft staan. Op 20 januari is de Armeense Nara Noïan er te gast. Zij bracht in 2011 met ‘Oriental express‘ een knap nieuw album uit (zie bespreking). Daarnaast haalt Frans De Clercq alweer een aantal Griekse toppers in huis. Op 21 en 22 januari passeert het trio Balkan Express. Daarin herkennen we Theodoros Mermigkas en Dimis Vougioukas, die vorig jaar met Café Smyrne een overweldigende indruk nalieten. Art Base heeft nog meer Griekse snoepjes in de aanbieding, zoals Theodora Athanasiou (3 en 4 februari). De naam zegt je misschien (nog) niet veel, het gaat hier om de zangeres van Apsilies, die ons in april 2011 met haar hemelse stem betoverde tijdens hun optreden in het Zuiderpershuis.

In het CC Leopoldsburg (24 januari) en De Roma (25 januari) brengen drie jonge fadotalenten hulde aan Amalia Rodrigues en andere iconen tijdens ‘Com que voz’, een voorstelling die ons al eens kon bekoren in december 2009.

Het Ethiopisch dubbelconcert dat het Zuiderpershuis voor ons in petto heeft op 27 januari belooft pit en jazzy experiment (een dag later te zien in Utrecht bij Rasa). Verder zijn we vooral benieuwd naar de samenwerking tussen de avontuurlijke muzikanten van Arifa (zie cd-bespreking) en de Libanese diva Jahida Wehbe op 24 februari.

We ronden dit overzicht af met een tweede topper in De Centrale. Op 17 februari treedt de befaamde Iraanse zanger Salar Aghili er op met het Rumi Ensemble. Klassieke Perzische muziek voor fijnproevers!

Dat was het voorlopig. Volgende maand volgen verse concerttips. In de agenda (zie bovenaan) vind je een uitgebreidere selectie. Hieronder alvast een voorsmaakje met Tom Cohen en zijn Med Orchestra in Hoei.

2011: wereldmuziektoppers op cd

2011-12-30T21:52:00.006+01:00

Van welke cd’s krijgen we maar geen genoeg? Hierbij een overzicht van de albums die in 2011 het vaakst op ‘repeat’ stonden.

01. Gambian Space Program / Mdungu
02. Googoosh / Googoosh
03. Fatou / Fatoumata Diawara
04. Porta do Coraçao / Ricardo Ribeiro
05. Présente! / Los Callejeros
06. Chansons pour la fin d'un jour / Wouter Vandenabeele
07. Tajno Biav (secret marriage) / Čači Vorba
08. Reggelig mulatok (don't stop till the break of dawn) / Parno Graszt
09. Guia / Antonio Zambujo
10. Samas / Trio Tekke

'The original sound of cumbia: the history of Colombian cumbia & porro as told by the phonograph 1948-79'

2011-12-29T21:57:00.000+01:00

In de muziekstijlen uit Latijns-Amerika ben ik over het algemeen iets minder goed thuis maar de compilatie Colombia: the golden age of Discos Fuentes - the powerhouse of Colombian music 1960-76 (Soundway) behoort al jaren tot mijn absolute cd-favorieten. Recent verscheen bij datzelfde Soundway The original sound of cumbia: the history of Colombian cumbia & porro as told by the phonograph 1948-79. Op dit dubbelalbum treffen we maar liefst 55 tracks aan, het resultaat van een jarenlange zoektocht naar de wortels van de immens populaire cumbia. Honderden 78-toerenplaten, singles en LP’s werden opgedolven om hieruit ca. 2,5 uur van de allerbeste Colombiaanse cumbia te distilleren. Dit gebeurde allemaal door Will Quantic Holland die, gedreven door zijn passie voor Colombiaanse muziek, de meest afgelegen plekjes van het Zuid-Amerikaanse land doorkruiste en daarbij op pareltjes stootte die nooit buiten Colombia te horen waren! Zo krijgen we enkele van de vroegste opnames gepresenteerd en lezen we hoe cumbia als genre tot stand kwam langs de mangroven van de rivier ‘Magdalena’ aan de Caribische kust. Daar vermengden inheemse fluiten zich met de percussie van Afrikaanse slaven. Het cumbiavirus besmette vervolgens het binnenland en belandde uiteindelijk ook in de hoofdstad Bogota. We volgen de evolutie en komen daarbij enkele grote namen tegen zoals Alberto Pacheco (hier te beluisteren met 'Sembrando Cafe') en Anibal Velasquez, de snelle accordeonduivel die we in juni nog konden bewonderen in het Zuiderpershuis. Traditionale cumbia werd verrijkt met nieuwe invloeden en instrumenten, waarbij de accordeon alom aanwezig is (de link met vallenato). In een latere fase worden ook koperblazers zoals saxofoon, trombone en trompet binnengehaald. Porro verwijst naar het subgenre dat voornamelijk door brassbands gespeeld wordt.

En moet het gezegd dat al deze zonnige muziek zich het best laat smaken op de dansvloer? Een onmiskenbaar voordeel van het cumbiaritme is dat het weinig gemeen heeft met de heftige polyritmiek van latinstijlen zoals samba en salsa. Bijgevolg kunnen ook stijve harken zoals ondergetekende het erop wagen zonder zich belachelijk te maken!

The original sound of cumbia wordt verdeeld door Xango. Beluister hier een korte medley.

'The Original Sound of Cumbia' Medley by Soundway

Zin in meer cumbia en aanverwanten?
Soundway heeft nog mooie dingen in de aanbieding, zoals Curro Fuentes & The Big Band Cumbia and Descarga Sound of Colombia 1962 – 1972

Een kort portret van Will Quantic Holland kan je lezen bij Mixedworldmusic.

2011: onze 11 concerttoppers!

2011-12-27T11:16:00.001+01:00

We zijn verwend, want net als 2010 was ook 2011 alweer een concertjaar om duimen en vingers bij af te likken. Tussen de 40 zaalconcerten/zomerfestivals zaten nauwelijks afknappers of gemiste kansen. Beslist geen sinecure om hieruit een top 11 te distilleren! Ronduit schitterende concerten van Nena Venetsanou, Solon Lekkas, Anwar Abudragh, Zita Swoon Group, Duo Una Corda, Giorgios Xylouris en Ebo Taylor vielen uiteindelijk uit de boot. We eindigen met de volgende top 11.

01. Conjunto Angola 70 @ Zuiderpershuis (04/11)
02. Françoise Atlan & Orchestre Andalous @ De Centrale (19/11)
03. Ghalia Benali @ Festival d’Art Huy (18/08)
04. Mdungu @ Theater Parkstad Heerlen (10/12)
05. Café Smyrne @ Art Base (04/02 + 05/02)
06. Wouter Vandenabeele, Emre Gültekin, Ertan Tekin & Joris Vanvinckenroye @ De Rataplan (16/12)
07. Cheikh Lô @ Zuiderpershuis (15/10)
08. Apsilies @ Zuiderpershuis (22/04)
09. El Sur @ Art Base (10/09)
10. Mansum Ibrahimov & Garabagh @ Zuiderpershuis (01/04)
11. Oquestrada @ Esperanzah (07/08)

Op naar 2012!

‘Reggelig mulatok’ (Don’t stop till the break of dawn) van Parno Graszt

2011-12-22T20:54:00.003+01:00

In juni 2007 brachten we een week in Boedapest door. Toevallig kwamen we er terecht in de Godor Klub waar op dat moment de eerste editie van het Athe Sam festival plaatsvond. We geloofden onze ogen en vooral oren niet, want hier passeerde een hele week lang de crème de la crème van de Hongaarse authentieke zigeunermuziek. Met authentiek bedoel ik dat deze muziek niets uitstaans heeft met de kleffe salonvariant zoals die in veel restaurants wordt opgevoerd. Hongaarse zigeunermuziek associëren de meeste mensen dadelijk met weemoedige violen en cimbalom. De meer volkse variant is een stuk minder bekend. Hiermee bedoel ik de Hongaarse zigeunermuziek in traditionele Olah-stijl, waarbij het instrumentarium eerder beperkt is. De stem vormt het middelpunt, enkel begeleid door eenvoudige percussie (o.a. potten, pannen en kruiken). De liedjes starten vaak traag en leiden via meerdere versnellingen naar een climax, waarbij voor hoogstandjes gezorgd wordt met behulp van vocale percussie (‘oral bass’). Dergelijke muziek hoorde ik een 15-tal jaren geleden voor het eerst in de pure vorm tijdens een concert van Ando Drom, waarbij een jonge Mitsou (ondertussen heel andere wegen ingeslagen met Mitsoura) in die tijd het mooie weer maakte. Van Boedapest hebben we niet veel gezien, wel tot diep in de nacht genoten van o.a. Etnorom, Khamoro Szilvasi Gipsy Folk Band, Romano Drom en ‘last but not least’ Parno Graszt. Deze groep speelde ’s nachts, niet in de zaal maar in het bijhorende café, dat uit zijn voegen barstte bij hun opzwepende liedjes. Een onvergetelijke ervaring was dit hele Athe Sam festival, we zagen er zo goed als geen ‘niet-zigeuners’ en er hing een familiale sfeer. De piepjonge zigeunermeisjes die de hele tijd het podium opklommen om beurtelings hun geweldige dansjes op te voeren zijn ons natuurlijk ook bijgebleven. Een dergelijke dynamiek voel je nooit als deze groepen bij ons optreden.

We zijn al die boeiende bands de laatste jaren cd-gewijs vanzelfsprekend op de voet blijven volgen. Het geluid van Parno Graszt (‘wit paard’ in het Romani) vindt zijn wortels in de traditionele muziek van een zigeunerminderheid uit Noord-Oost Hongarije en de groep maakt daarbij gebruik van een lokaal Roma dialect. Hun instrumentarium bestaat uit akoestische gitaren, contrabas, tambura, accordeon, lepels, melkkannen en vocale improvisaties (‘oral bass’). Rávágok a zongorára (Hit the Piano) uit 2002 betekende als debuut meteen een schot in de roos. Het onweerstaanbare titelnummer is op zich al voldoende om dit album een klassieker in het genre te noemen. Hier is frisse, voornamelijk vocale ‘ruwe’ zigeunermuziek te horen. Wat Parno Graszt extra speciaal maakt is dat het bij deze groep om gewone dorpsmensen gaat die hun ding al generaties lang op dezelfde manier doen en hiermee als bij toeval op een podium terecht gekomen zijn. Voor Parno Graszt betekent authenticiteit gewoon zichzelf zijn. Simon Broughton (Songlines magazine) vatte het mooi samen nadat hij een weekend met hen doorbracht in hun dorp Paszab:

'They do not use sources of Gypsy music, they are the source itself.'

Ze hebben net een vierde album (inclusief dvd) uit. Veel evolutie is er niet te bespeuren in het repertoire, maar het belangrijkste is dat ze er bij alles wat ze doen in blijven slagen de vonk te laten overslaan en dat ze nooit gaan vervelen. We komen bij hen geen geschoolde muzikanten of topstemmen tegen, maar zangers en muzikanten die hun muziek met de paplepel meegekregen hebben en dat met een ongelooflijk energieke drive laten zien. Er bevinden zich op het album enkele opmerkelijke gastbijdragen van Kalman Balogh (cimbalom), Attila Jakab (viool) en Laszlo Horvath (taragot) die aan de songs waarop zij meespelen een extra cachet meegeven. Dit is vooral opmerkelijk in het superaanstekelijk swingende ‘Ussed Neki’ waar alle instrumenten spontaan samenkomen in een ratjetoe van stijlen. Net als op de vorige drie cd’s gaat Parno Graszt er tijdens het merendeel van de nummers flink dansbaar tegenaan. Bij teksten waarin met een knipoog dagdagelijkse problemen en moeilijke leefomstandigheden de revue passeren, fungeert de erbij horende opwekkende muziek wellicht als krachtige oppepper. Plezier en melancholie liggen in dit geval duidelijk dicht bij elkaar. De extra dvd bevat de documentaire 'Ramblers, Roamers, Vagabonds' van Sándor Silló, opgenomen n.a.v. een rondreis in Rajasthan (India), waar de groepsleden op zoek gingen naar hun roots door samen te spelen met lokale muzikanten.

Parno Graszt laat op dit vierde album opnieuw zien dat ze op gebied van opwindende zigeunermuziek onklopbaar zijn. Probeer ze zeker eens live te spotten, als je de kans krijgt!

Hieronder tonen we je filmpjes van ‘Rávágok a zongorára’, 'Muro Kiki' en 'Sáros a kocsim kereke'. Het derde filmpje werd opgenomen tijdens de laatste editie van het Athe Sam Festival in Boedapest, de broeierige ambiance is voelbaar.

De cd’s van Parno Graszt zijn o.a. on-line te koop via Passiondiscs.

Discografie
Rávágok a zongorára (2002) (Hit the Piano)
Jarom az utam (2004) (...In My World)
Ez a világ nekem való (2007) (This World Is Made for Me)
Reggelig Mulatok (2011) (Don't Stop Till The Break of Dawn)

Op Deezer kan je de eerste drie albums integraal beluisteren. En wat een mooie, speelse hoesjes!

Website Parno Graszt (enkel Hongaars)
Parno Graszt op Wikipedia
Parno Graszt op Myspace
Videokanaal van Parno Graszt op Youtube met o.a. filmpjes in het gezelschap van Tcha Limberger en opnames uit Rajasthan.

Femi Kuti @ De Roma (Antwerpen)

2011-12-21T23:37:00.002+01:00

Foto: Deejay Baobab

Voor liefhebbers van stevige afrobeat uit Nigeria was De Roma (Borgerhout) op zaterdag 17 december ‘the place to be’. Niemand minder dan Femi Kuti trad er aan met zijn band 'The Positive Force’.

Als oudste zoon van de legendarische Fela Kuti is het niet moeilijk om zichzelf de schijnwerpers in te werken, maar het mes snijdt vanzelfsprekend langs twee kanten, vermits de verwachtingen tegelijk extra hoog gespannen zijn. Femi Kuti timmert al ca. 20 jaar aan de weg, waarbij hij met wisselend succes probeert om met een eigen geluid voor de dag te komen. Net als zijn vader gebruikt hij de muziek om een kritische boodschap te verspreiden. De gedrevenheid en sterke nummers op zijn eerste internationale cd 'Femi Kuti' (1995) en opvolger 'Shoki Shoki' (1998) maken de nodige indruk, maar de daaropvolgende albums kampen met bloedarmoede (weinig songs die blijven hangen) en vooral een te gladde productie. Met zijn laatste cd Africa for Africa laat Femi eind 2010 zien dat we hem zeker nog niet mogen afschrijven. De plaat staat vol heftig swingende nummers, waarbij hij ook tekstueel flink zijn tanden laat zien. Corrupte leiders, politieke incompetentie en arrogante rijke landgenoten moeten het ontgelden, terwijl hij tegelijk alle Afrikanen oproept om samen op te komen voor hun mooie continent. De sound leunt sterker dan vroeger aan bij het geluid van zijn vader, maar dan met veel kortere nummers, waardoor de teksten soms net iets te drammerig worden. Femi Kuti sleept met deze cd een nominatie in de wacht in de categorie 'World Music' bij The Grammy Awards 2012.

Misschien voelt Femi de hete adem van jongere broer Seun Kuti in zijn nek en doet hij daarom extra moeite om met minstens evenveel energie en kwaadheid op de proppen te komen? Seun Kuti profileert zich de laatste jaren immers nog meer als opvolger van zijn beroemde vader. Niet alleen maakt hij het mooie weer met opzwepende concerten - we waren enkele jaren geleden onder de indruk van zijn aantreden op Sfinks en Afro Latino - ook op zijn twee cd’s steekt hij zijn oudere broer wat mij betreft de loef af. We moeten er eerlijkheidshalve wel bij vermelden dat Seun hierbij veel te danken heeft aan het feit dat hij zich geflankeerd weet door ‘Egypt 80’, de vroegere begeleidingsband van zijn vader.

In de Roma mocht Deejay Baobab de boel eerst een uurtje opwarmen met een staaltje uit zijn rijke collectie Afrobeat. Hij had lekker dampende grooves voor ons in petto, waaronder verrassend sterke obscuriteiten.

Vervolgens verschenen de muzikanten van ‘The positive force’ op het podium, Femi Kuti himself vervoegde hen als laatste met het elan van doorwinterd entertainer. Truth don die had als opener last van teveel opgeblazen, georchestreerde show en te weinig grooves, het kwam langzaam op gang. Van de daaropvolgende nummers kunnen we zeggen dat ze sterke momenten hadden. Het probleem is alleen dat Femi soms teveel hooi op zijn vork neemt. Hij switcht de hele tijd tussen zingen, saxofoon spelen (wat hij overigens schitterend doet!) en plaats nemen achter de keyboards. Bij iedere wissel gaat er een stuk vaart verloren. Midden in het concert werd het tempo wel opgevoerd en leek het erop dat Femi en co eindelijk op dreef kwamen toen ze een resem ‘hits’ uit het laatste album op ons afvuurden, waaronder Dem Bobo, Africa for Africa, Nobody beg you en Can't buy me. Daarna zakte de pudding in en verzandde het concert verder in bombast. De blazerssectie miste creativiteit, het totaalgeluid leed onder een afstompende 'wall of sound' (achter in de zaal zelfs een kakafonie). Ook de militante boodschappen, hoewel op zich goedbedoeld, werden ons herhaaldelijk en prekerig in de strot geduwd, waardoor ze op den duur niet enkel gingen vervelen maar ook hol overkwamen als een noodzakelijk 'part of the show'. Maar nu klink ik misschien te negatief, een deel van het publiek was wel enorm onder de indruk en ik moet toegeven dat ook wij dat voor een stuk waren… van de drie onvermoeibare backingzangeressen in klassieke afrobeat outfit, die meer dan twee uren onophoudelijk in beweging bleven. Kortom, Femi Kuti en zijn 'positive force' ontgoochelden muzikaal, maar dankzij de fijne sfeer (waarvoor de Roma meestal garant staat) mogen we toch van een geslaagde avond spreken. Na het concert maakte Deejay Baobab er nog een gezellig feestje van tot in de vroege uurtjes.Via deze link kan je een uurtje genieten van één van zijn geweldig stomende afrobeatmixen.

Dit optreden van Femi Kuti was een lichte afknapper omwille van teveel eenheidsworst en volksmennerij in combinatie met te weinig aanstekelijke groovemomenten. Een echt boeiende combinatie van muzikant en politiek activist is spijtig genoeg weinigen gegeven.

Femi Kuti op Wikipedia
Femi Kuti op Myspace
Interview met Femi Kuti op Cobra.be

In het onderstaande filmpje zie je hoe het concert elders volledig identiek van start ging met 'Truth don die', mimiek inclusief + de live uitvoering van ‘Nobody beg you'.

Foto: Deejay Baobab

Wouter Vandenabeele, Emre Gültekin, Ertan Tekin & Joris Vanvinckenroye @ De Rataplan (Antwerpen)

2011-12-18T18:06:00.000+01:00

Over het wondermooie album Chansons pour la fin d'un jour (Homerecords) schreven we in mei al deze blogpost. Wouter Vandenabeele bracht voor dit project enkele opmerkelijke muzikanten samen. Joris Vanvinckenroye (contrabas) was één van de bezielers van Troissoeur én oprichter van Aranis. Hij speelde bij Roby Lakatos, Björk, Olla Vogala en vele anderen. Emre Gültekin (saz , tanbur en zang) is een Turkse muzikant die in Brussel woont. Hij vormde met zijn broer en zijn beroemde vader Lüftü Gültekin het ensemble Gültekinler en werkte samen met o.a. Dadmehr (Iran), Malick Pathé Sow (Senegal) en Goran Bregovic. Recent leverde hij een opmerkelijke bijdrage aan de nieuwe cd 'Luz de oro' van La Roza Enflorese (zie blogbespreking). Ertan Tekin (duduk en mey) woont in Turkije waar hij met zowat alle grote muzikanten uit de Turkse muziekwereld samenwerkte en op honderden muziekopnames te horen is.

Op vrijdag 16 december trotseerden we het hondenweer en trokken naar Borgerhout waar Wouter en co deze cd live kwamen voorstellen in de Rataplan. Ze bezorgden ons een intense luisterervaring!

Ertan Tekin toverde het hele concert de prachtigste melodieën uit zijn duduk, waarmee hij ons onderdompelde in een bad vol onbestemde heimwee. Het was meteen raak met chanson triste en rêve d'une vie, muziek waarbij woorden overbodig zijn. Wouter vertelde er even bij dat de titel ‘Chansons pour la fin d’un jour’ verwijst naar het moment na zonsondergang, net voordat het donker wordt en de erbij horende mijmering over de voorbije dag. Daarbij doet het er niet toe of we ons bevinden in het Waasland of in Oost-Turkije, maar de klanken van saz en tanbur brengen ons automatisch in Turkse sferen, zeker als Emre Gültekin er op zijn heel ingehouden manier bij gaat zingen met verstilde weemoed als resultaat. Naast kar yagdu gülümüze zong hij nog een tweede traditioneel lied uit Oost-Turkije dat niet op de cd staat, namelijk gece sarki. Ook Joris Vanvinckenroye liet zich niet onbetuigd en serveerde de hele tijd subtiele accenten op zijn contrabas. Zijn intro bij chanson du peuple oublié zorgde ook live voor pure schoonheid. En Wouter haalde bij dit alles constant de verrassendste klanken uit zijn viool. Uiteindelijk is het vooral het totaalgeluid dat deze schitterende muzikanten samen creëren waardoor het geheel zo intrigerend en apart wordt. Een grappig moment ontstond tijdens chanson pour Badji. Dat stuk is opgedragen aan de hond van Michel (homerecords), je zag die speelse Badji zo voor je. Donker zwalpend was dan weer chanson de quatre heures du matin, waarbij we ons iemand moeten voorstellen die, met wat teveel Orvals op, midden in de nacht naar huis strompelt. En dan vergeten we nog bijna de filmische melancholie van Azade, waarin een traditionele Koerdische melodie voorbijkomt en opnieuw een glansrol weggelegd is voor de duduk.

Het wordt afgezaagd, maar we moeten alweer een hoogtepunt toevoegen aan ons lijstje concerten van 2011. Hieruit een top 10 distilleren zal geen sinecure zijn!

Op Youtube kan je een groot deel bekijken van het concert dat het viertal op 13 mei 2011 gaf in N9 Villa (Eeklo). Hieronder tonen we je ‘chanson triste’, ‘chanson du peuple oublié en ‘Kar yagdi gülümüze’.

Mdungu @ Theater Parkstad (Heerlen)

2011-12-12T16:15:00.001+01:00

De nieuwe cd Gambian Space Program van Mdungu is van wereldklasse. Dat kon je enkele weken geleden al lezen in deze blogpost.

Op 27 november werd Gambian Space Program officieel voorgesteld in De Melkweg (Amsterdam), gevolgd door een uitgebreide clubtournee door Nederland. Omdat er voorlopig geen concerten in België op het programma staan, opteerden we voor een tochtje naar Heerlen, waar het collectief op zaterdag 10 december neerstreek in Theater Parkstad. Een knusse, kleine schouwburg met comfortabele zeteltjes lijkt niet de meest geschikte locatie voor de stomende muziek van Mdungu, maar de heren lieten het niet aan hun hart komen en trakteerden de ca. 120 toeschouwers op een concert vol stevig swingende toppers. Ongelooflijk hoe goed deze muzikanten op elkaar ingespeeld zijn en met wat een vanzelfsprekend gemak ze hun rijke unieke sound live neerzetten! Mdungu beschikt niet alleen over een flink geoliede ritmesectie, ijzersterke blazers en magisch gitaarwerk om duimen en vingers bij af te likken! Ook Ebou Gaye Mada treedt verrassend op de voorgrond met knappe zangpartijen in Senegambian stijl. De 11 nummers uit het schitterende nieuwe album passeerden de revue en ze klonken allemaal even aanstekelijk, o.a. dankzij een perfecte timing en opbouw. Mdungu laat zich niet in een hokje duwen. Mbalax, Reggae, Dub, Afrobeat, Psychedelica, Rap, Afropop, Latin, Jive, Jazzfusion, Gnawa: het komt allemaal voorbij, zonder dat het ooit geforceerd aandoet, de puzzelstukjes vloeien naadloos in elkaar over. En… ze hadden nog enkele plezante extra's in petto op het eind. Naast twee kanjers uit het debuutalbum ‘Afro What!?' genoten we van Wahnsin, een gloednieuwe, speelse song met een Merengue touch, voor de afwisseling gezongen door David Beukers. Met hun meeslepende interpretatie van Armée Guinneene, een oude klassieker van Bembeya Jazz, kregen ze de beentjes bij een deel van het publiek los. Tijdens de welverdiende bisronde zorgde Confusion - voor de gelegenheid gelardeerd met een Nederlandse tekst - voor een laatste wervelende climax. Memorabel!

De Gambian Space Program Club Tour 2011/2012 wordt vervolgd op onderstaande data en locaties.

December 16: Ekko, Utrecht
December 17: Paradox, Tilburg
January 13: Paard van Troje, Den Haag
January 19: Doornroosje, Nijmegen
January 20: Hedon, Zwolle
January 21: Atak, Enschede
January 27: Victorie, Alkmaar
February 3: Simplon, Groningen
February 4: Het Bolwerk, Sneek
February 10: W2, Den Bosch

Bekijk Mdungu hieronder live met 'Planet Lagos', 'Wahnsin' en 'Armee Guinneene'

http://mdungu.com/

http://www.myspace.com/mdungu
http://www.youtube.com/mdungu

‘Luz de Oro’ van La Roza enflorese

2011-12-02T16:18:00.000+01:00

‘La Roza enflorese’ is niet alleen een bekend Sefardisch liedje, het is ook de naam van een Belgisch collectief dat zich toelegt op deze Joods-Spaanse gezangen en pas een vierde cd uit heeft met als titel Luz de Oro.

La Roza enflorese bestaat momenteel uit Edith Saint-Mard (zang), Bernard Mouton (blokfluiten en kromhoorn), Thomas Baeté (viola da gamba, vedel en zang), Philippe Malfeyt (vihuela en ud), Emre Gültekin (baglamas, tanbur en zang), Anne Niepold (diatonisch accordeon) en Vincent Libert (allerlei percussie zoals udu, daf, riqq, darbouka, trammel, deff en bendir).

Op Luz de Oro brengen deze zeven muzikanten met hun gevarieerd instrumentarium een geslaagde ontmoeting tussen Oost en West tot stand. Een doordachte repertoirekeuze doet de rest. Zo brengt Emre Gültekin - die we vooral kennen dankzij het knappe album Chansons pour la fin d'un jour van Wouter Vandenabeele - met zijn verschillende soorten baglamas Turkse klanken binnen in opener ‘Por la tu puerta yo pasi' en 'Una matika de ruda'. Tijdens het speelse ‘Koplas de purim’ neemt hij ook de zangpartij voor zijn rekening samen met Thomas Baeté. ‘Yerushalayim de oro’ baadt dan weer helemaal in Middeleeuwse sferen dankzij het gebruik van blokfluit en vihuela. Luister hier naar een interpretatie door de betreurde Ofra Haza. Het bloedmooie ‘Una tarde de verano’ balanceert er fijntjes tussenin met kleine improvisaties op tanbur, blokfluit en diatonisch accordeon. Tijdens ‘Ir me kyero madre a Yerushalayim’ en ‘De edad de kinze anyos’ - hier gezongen door de jonge ladino 'diva' Yasmin Levy - reizen we naar de Oriënt. Met hun rijke arrangementen behoren ook deze nummers tot de absolute hoogtepunten. Maar eigenlijk vinden we geen missers terug op dit album. In het bruiloftsliedje ‘A sinyora novia’ en ‘Buena semana’ (Goede Week) wordt het feestelijke karakter versterkt door een frisse ritmiek waarop de muzikanten zich welwillend laten meedrijven, terwijl de sobere, repetitieve begeleiding de intensiteit van 'Ay ke mueve mezes' extra kracht bijzet. Moet het nog gezegd dat de zangpartijen van Edith Saint-Mard overal ‘to the point’ zijn, met haar klassiek geschoolde stem voorziet zij al deze juweeltjes telkens van de juiste emoties. In het aftelrijmpje Ken supiense i entendiense mag Thomas Baeté nog even zijn stem laten horen. Op het album staan ook twee avontuurlijke, instrumentale stukken. Hier gaan de muzikanten nog een stapje verder in het aftasten van hun gezamenlijke grenzen. Met Fiestaremos, beter bekend als Hatikva (de nationale hymne van Israël) sluit de groep Luz de Oro in passende schoonheid af.

Beluister hier een aantal nummers uit ‘Luz de Oro’ en de vorige drie albums. De cd’s van La Roza enflorese zijn te koop via hun website, zie hier. Ik heb maar één filmpje gevonden op youtube. Bekijk hoe La Roza Enflorese het bruilofsliedje ‘Scalerica d’Oro’ interpreteert tijdens een concert in 2008 op het 'Festival de Musique Sacrée de Fès' (Marokko).

La Roza enflorese website
La Roza enflorese myspace

‘Tchém Nakhantsoum’ van Massis

2011-11-24T19:07:00.001+01:00

'Tchém nakhantzoum'

(I am not envious but I would like to be the earth that gives birth.)

Massis (° 1949) is een muzikant met Armeense roots, die mij tot voor kort totaal onbekend was. Hij werd geboren in Istanbul en woonde achtereenvolgens in Italië, Zwitserland en Frankrijk. Als een soort troubadour zingt hij zijn liedjes, waarbij hij zichzelf begeleidt op gitaar en af en toe ook wat piano speelt. Liedjes over liefde, vrijheid en eenzaamheid, nu eens in het Italiaans dan in het Armeens. In 1987 ontdekt Massis in Parijs het werk van zijn landgenoot Hovannes Shiraz (1915 - 1984), begint muziek te componeren op de poëzie van deze legendarische dichter en brengt enkele LP’s uit, die voornamelijk weerklank vinden bij een Armeens publiek.

De cd Tchém Nakhantzoum dateert van 2010, vijfennegentig jaar na de geboorte van Hovannes Shiraz. Op dit album laat Massis (zang, gitaar en piano) zich sober begeleiden door Chahan Dinanian (viool, percussie en cello) en Ayk Potukyan (tweede gitaar). Er is ook een kleine gastrol weggelegd voor Nara Noïan (basgitaar). Of ze nu gaan over liefde, het vaderland, de natuur of de moederfiguur - passie en melancholie voeren de boventoon in de twaalf liedjes die Massis ons presenteert. Het klassieke Franse chanson is nooit ver weg, terwijl Massis met zijn lage stem en sterk aangezette manier van zingen soms doet denken aan Paolo Conte. De composities zitten knap in elkaar, luister bijvoorbeeld naar opener Nvér spurki hayoutian (Dedicated to the Armenians abroad) of Chiraznamé (Chiraz’s will). Het mooie ‘Yéghpayroutioun’ (Brotherhood) heeft wat weg van ‘Ne me quitte pas’. De vlottere nummers spreken mij persoonlijk het meest aan, vooral ‘Massissiguis’ (Massis, my child) en Kare (the Stone). Viool/cello zijn hier niet prominent aanwezig, waardoor de sound minder sentimenteel wordt en de liedjes eerder baden in de nostalgische sfeer van protestzangers uit de sixties. Beluister stukjes uit alle nummers op http://massischanteur.free.fr/anglais/cdtchem.html, waar je de cd ook kan bestellen.

Website van Massis
Youtubekanaal van Massis

Françoise Atlan & Orchestre Andalous @ De Centrale (Gent)

2011-11-21T12:07:00.001+01:00

Andalussyat of ‘de geest van Al-Andalus’

Tijdens de zeven eeuwen ‘Moorse’ overheersing van het Iberisch schiereiland (meer bepaald tussen 700 en 1492) vond er een rijke culturele uitwisseling plaats tussen Oost en West, ook wel El-Andalus genoemd. De Arabo-Andalusische muziek bevat namelijk zowel elementen uit de Joods-Christelijke muziek van het Iberisch schiereiland, de Berberse muziek van Noord-Afrika en de Arabische muziek die sinds de negende eeuw werd doorgegeven vanuit Bagdad richting Cordoba en Granada.

Françoise Atlan werd geboren in Narbonne (Frankrijk) in een Sefardisch Joods gezin afkomstig uit Kabilië (Algerije). Haar Joods-Berberse roots brengt haar ertoe zich te verdiepen in de traditionele muziek uit het Middellandse Zeegebied, meer bepaald Joodse, Sefardische muziek en het Arabo-Andalusische repertoire. Daarbij werkt zij al jarenlang samen met Mohammed Briouel en zijn Orchestre Arabo-Andalou de Fès (Marokko).

Op zaterdag 19 november trad Françoise Atlan op in De Centrale, geflankeerd door Mohammed Briouel (viool en orkestleider), Mohammed Arabi Gharnati (viool), Mostafa Amri (viool), Berrada Driss (ud), Aziz Alami Chentoufi (tar) en Abdesslam Amri (darbouka). Samen zorgden ze voor een ronduit magistraal concert. Van bij het eerste instrumentale stuk droop de klasse af van dit ensemble. Zelden krijgen we muzikanten te zien die zo goed op elkaar ingespeeld zijn. Er volgde nog een tweede lange Nouba, inclusief mooie, doorleefde zang door Aziz Alami Chentoufi, voordat Françoise Atlan eindelijk het podium betrad. Met haar glasheldere, hoge stem hield zij ons de hele verdere avond in de ban.

Ze opende met het Sefardisch lied Morena me llama dat uitmondde in het Arabo-Andalusische ‘Ya Malih’. Dat stramien werd het hele concert volgehouden. De bekende Joods-Spaanse ballade El Rey de Francia werd bijvoorbeeld gecombineerd met Quod Niltou Hibbi, een Arabo-Andalusisch liedje dat er historisch mee verwant is. Na de pauze kwam het meteen flink op dreef met het bruiloftsliedje Scalerica d' Oro ('Venimos a ver'), gevolgd door een pittig ‘La Qod Jara’, uit de Nouba ‘Isbahan’. We herkenden nog een bruiloftslied, namelijk La Galana dat mooi samenging met Bouchra Lana. Tussendoor zong Françoise nog een leuk Sefardisch aftelrijmpje (‘Ritt Erryad’), dat wat weg heeft van Quien Supiense y Entendiense. Chalom Salam is een welkomstlied met tekst in Hebreeuws, Arabisch en Joods- Spaans (Ladino). Een waardige afsluiter en nog maar eens een illustratie van hoe mooi verschillende culturen hier samensmelten! Dit concert zou wel eens heel bovenaan kunnen eindigen in mijn eindejaarslijstje. Van een onaardse schoonheid!

De liedjes die we tijdens het concert hoorden zijn bijna allemaal terug te vinden op het schitterende album ‘Andalussyat’ (2003), o.a. digitaal beschikbaar bij Mondomix.

Website Françoise Atlan

Naseer Shamma, Anwar Abudragh & Iraqi Maqam Ensemble @ Bozar (Brussel)

2011-11-19T13:20:00.001+01:00

Naseer Shamma wordt beschouwd als een van de belangrijkste udspelers uit de Arabische wereld. Hij combineert in zijn spel oude technieken met moderne composities en introduceerde o.a. een nieuwe methode waarbij de ud met één hand bespeeld wordt. Op die manier wil hij kinderen en soldaten ondersteunen die tijdens de Golfoorlog gewond geraakten en toch graag met de ud aan de slag willen gaan. In Europa kwam hij in contact met een aantal uit Irak gevluchte artiesten, waaronder Anwar Abudragh, die in Brussel actief is. Over hem hadden we het een tijdje geleden al op deze blog (zie cd-bespreking).

Gisteren traden Naseer Shamma (ud) en Anwar Abudragh (zang) op in de Bozar n.a.v. het festival Moussem. Het Iraqi Maqam Ensemble stond in voor de begeleiding, met o.a. Alla Majeed (ney), Wesam Alazzawy (santour) en Mohammed Abed (djoze). Het Iraqi Maqam ensemble werd in 1989 opgericht in Bagdad met als doel de Iraakse Maqam als muzikaal erfgoed te promoten in de Arabische wereld en op internationale podia. We zagen hen al enkele keren met zangeres Farida Mohammad Ali.

De hoofdmoot van het concert bestond uit een viertal lange composities, gebaseerd op de Maqamtraditie. In die stukken werken de muzikanten langzaam naar een climax. Het begint ingetogen, maar op het eind krijgen we altijd een versnelling die vlot in het gehoor ligt. Een kenmerk van deze Maqams zijn o.a. de subtiele, kleine improvisaties die er mooi in verweven zitten, inclusief schitterend gezongen ‘Aman Aman’ varianten. Vooral het eerste lange nummer na de pauze was gewoonweg fenomenaal. De muzikanten brachten wat variatie in de set met een korte, populairder aandoende nieuwe compositie. Ook kreeg Naseer Shamma de gelegenheid om een drietal keren uitgebreid te soleren in zijn specifieke stijl. Die stukken klonken een stuk moderner. Zo startte hij het concert op zijn eentje met een kleine medley, waarin o.a. de Tunesische klassieker 'Lamouni elli gharou mèni' vluchtig voorbijkwam en gebruikte hij zijn ud als een Spaanse gitaar tijdens From Ashur to Seville.

Dit concert werd aangekondigd als het begin van een nieuw project. De muzikanten hebben alvast de intentie om hun samenwerking nog een tijdje verder te zetten. Zeker iets om naar uit te kijken! Luister hier naar een promoclip van het project.

Meer info:
http://www.naseershamma.com
http://www.myspace.com/naseershamma
http://www.anwarabudragh.com
http://www.maqamat.be
http://www.myspace.com/anwarabudraghmaqamatensemble

Čači Vorba & Nena Venetsanou @ Zuiderpershuis (Antwerpen)

2011-11-18T15:32:00.001+01:00

In het kader van het festival Voix de Femmes vond gisteren in het Zuiderpershuis een dubbelconcert plaats van Čači Vorba (Polen) en Nena Venetsanou (Griekenland).

Čači Vorba mocht de spits afbijten. Omdat deze Poolse groep rond de jonge zangeres Maria Natanson op korte tijd twee schitterende cd’s afleverde (zie bespreking) waren de verwachtingen wellicht wat te hoog gespannen. Lag het aan de onevenwichtige opbouw van de setlist of waren het gewoon zenuwen? Dit concert leek maar niet op dreef te komen en de soms te lange bindteksten en pauzes haalden de vaart er keer op keer uit. Er werd zeker goed gespeeld en gezongen, maar tegelijk kwam het allemaal nogal vrijblijvend en braafjes over. Ook de kleine improvisaties misten de vanzelfsprekende spontaneïteit die deze volkse muziek nodig heeft. Waar was het vuur gebleven dat op de cd’s zo duidelijk aanwezig is? Heel even flakkerde het op tijdens ‘Pristana si Rada’, het soort van kippenvelmoment waar we naar uitgekeken hadden. Na een teleurstellend ‘Zuhresko suno’, waarbij de groep tijdens de versnellingen letterlijk de mist in ging , was het al afgelopen. Voor een voorprogramma mogen we dit allemaal best aardig noemen, maar ik ben er zeker van dat Čači Vorba tot meer in staat moet zijn. Volgende keer beter!

Nena Venetsanou stelde daarna gelukkig niet teleur, integendeel! Deze volumineuze zangeres moet zich natuurlijk al lang niet meer bewijzen. Op haar palmares staan samenwerkingen met grootmeesters van het Griekse kunstlied, waaronder Manos Hadjidakis, Mikis Theodorakis, Nikos Mamagakis en Christos Leontis. Entekhno wordt deze stijl genoemd, maar eigenlijk staat het meer voor een gevoel dan een duidelijk omschreven genre. In elk geval maakte de Entekhno wereldwijd furore in de jaren zestig en zeventig en maakt poëzie er een wezenlijk onderdeel van uit. In haar eigen composities verweeft Nena Venetsanou ook elementen uit de Griekse volksmuziek, ze leunen meer aan bij de populaire Laïko.

Gisteren bracht ze het programma ‘1000 + 1 cities’, een overzicht van zorgvuldig geselecteerde gedichten rond het thema van de stad en haar burgers. De gedichten zijn o.a.van Konstantinos Kavafis en Giannis Ritsos. De muziek is van Mikis Theodorakis, Manos Hadjidakis, Giannis Markopoulos, Stavros Xarchakos, Nikos Mamagakis en Nena Venetsanou zelf. Sober begeleid door Vivi Geka (mandoline), Stavros Agianniotis (gitaar) en Solis Barki (percussie) zong ze een reeks epische liederen, waarbij ze af en toe ook zelf de gitaar ter hand nam. Allemaal hemelse, meeslepende melodieën die prachtig tot hun recht komen zoals Nena ze aanpakt met haar rijk geschakeerde alt. Hier ontbrak het geen moment aan gedrevenheid en intensiteit, enkel de percussie mocht van mij soms wat minder belletjes laten rinkelen. Tussendoor droeg Nena enkele teksten voor over de vele facetten waar steden voor kunnen staan, zoals de stad als ‘minnares van het leven’. Er zaten ook enkele speelse, volkse deuntjes in de set, waarbij de frisse combinatie gitaar/mandoline goed van pas kwam. We herkenden bijvoorbeeld Marianthi of the Winds van Manos Hadjidakis en Sto Cafe Greco uit het album Cafe Greco (2004). Dit was een topconcert en daarom verwonderde het me dat de reactie uit de zaal op het eind zo lauwtjes was, zodat er geen bis meer in zat. In onderstaande filmpjes zingt Nena Venetsanou liederen van Mikis Theodorakis en Christos Leontis op poëzie van Giannis Ritsos.

‘Kolokagni‘ van Salimata Diabate

2011-11-17T15:58:00.000+01:00

Kolokagni (AWM music) is het nieuwe album van Salimata Diabate, een zangeres uit Guinée-Conakry, die we nog kennen van haar vorige cd Djigui (2004). Semi akoestische Mandepop is het handelsmerk van deze 51-jarige Jeli Muso, de vrouwelijke evenknie van de Griot zoals er ook in buurland Mali en bij uitbreiding heel West-Afrika, om het voorzichtig uit te drukken, wel meer rondlopen. Deze artiesten worden als het ware bij erfopvolging tot het muzikantendom voorbestemd.

Salimata beschikt over de voor het genre typische, krachtige stem, waarmee zij haar teksten luidkeels declameert. Lofzangen op belangrijke personen en respect voor traditie draagt zij daarbij hoog in het vaandel, terwijl heikele maatschappelijke thema’s zoals straatkinderen of polygamie af en toe voorzichtig binnensluipen. Ook muzikaal moeten we bij Salimata niet veel nieuwlichterij verwachten. Zij kleurt netjes binnen de lijntjes van de herkenbare Mandepop formule uit Guinée, die vooral via het label Syllart (Ibrahim Sylla) sinds de jaren 90 op ons afgevuurd wordt, met artiesten zoals Sayon Camara, Fode Kouyate, Kerfala Kante of Oumou Dioubate, om er slechts enkele op te noemen. De arrangementen zijn grotendeels inwisselbaar, maar tegelijk bezitten de meeste van hun platen iets onweerstaanbaars, dankzij de heerlijke vrouwenkoortjes, de lekkere gitaartjes, het heldere balafongeluid en vooral aanstekelijke, swingende nummers met af en toe wat latininvloeden. Dus het werkt wel, ook op het leeuwendeel van de tracks die Salimata Diabate ons op Kolokagni serveert. Opener ‘Mariba’ werd geïnjecteerd met een vleugje salsa terwijl de opgewonden Mbalaxklanken in ‘Terre de Teranga’, inclusief onvermijdelijke ‘animateur’ het eerbetoon aan Salimata’s geboorteland Senegal extra in de verf zetten. Verder heeft Salimata voornamelijk vintage Mandepop van hoog niveau voor ons in petto op deze cd. Enkel ‘Kumakan Lakanda’ wordt een beetje ontsierd door gedateerde keyboards en in het bluesy Les Enfants komt daar naast irritante vocalen in het Engels ook nog eens een ongemeen gladde, bombastische productie bovenop, met een sound als resultaat die doet denken aan Soro (1987) van Salif Keita, maar dan slechter. Dit zijn echter kleine onvolkomenheden, want de rest is meer dan genietbaar, zoals afsluiter Union-Nationale, waarvan je hieronder de videoclip kan bekijken.

Website Salimata Diabate
Je kan de cd hier kopen of luisteren naar fragmenten van alle tracks.

‘Tajno Biav’ (Secret Marriage) van Čači Vorba

2011-11-15T13:03:00.005+01:00

Begin dit jaar maakten we kennis met Čači Vorba aan de hand van hun knappe debuutalbum Szczera Mowa (True Speech). Daarop presenteerde de Poolse groep ons allemaal bewerkingen van traditionele melodieën uit Bulgarije, Moldavië, Albanië, Griekenland, Polen, Servië en vooral Roemenië. Zigeunermuziek in combinatie met stijlen uit de Balkan en de Karpaten, op zich niets bijzonders hoor ik je denken, maar Maria Natanson en haar groep vallen op door de manier waarop ze dit repertoire naar hun hand zetten. Met een combinatie van virtuoos musiceren en gedrevenheid springen ze naadloos van het ene genre naar het andere zonder dat het geforceerd overkomt en onderscheiden ze zich binnen het bont allegaartje van ‘Balkan’ groepjes die ons de laatste jaren overspoelen. De Hongaarse bracsa (soort altviool), de Turkse kemenche, de Griekse bouzouki en baglama, de Roemeense cobza en de darbouka en dombek uit het Midden-Oosten: het is maar een greep uit het rijke instrumentarium waarmee ze de muziek op hun swingende debuut tot leven brengen. Zelf noemen ze het joc’n’roll, waarbij het Roemeense woord ‘joc’ staat voor dansen en spelen.

In de zomer volgde met Tajno Biav (Secret Marriage) al een tweede cd. Dit lijkt snel, maar de eersteling werd eigenlijk al in 2007 opgenomen. Čači Vorba is opgebouwd rond de jonge zangeres/violiste Maria Natanson. Als 14 jarig meisje verlaat zij haar schoolopleiding en trekt de Karpaten in (Zuid Polen) op zoek naar plaatselijke muziek. Ze maakt zich enkele Roma dialecten eigen, samen met honderden melodieën. Sinds 2002 is ze actief bij Čači Vorba. Mede oprichter Piotr Majczyna bespeelt allerlei tokkelinstrumenten en staat in voor de arrangementen van het kwintet dat verder bestaat uit Paweł Sójka (accordeon), Robert Brzozowski (contrabas) en Lyubomyr Ishchuk (tambourijn, dombek, darbouka, vtikla en andere percussie). De tweede cd biedt gelukkig niet alleen ‘meer van hetzelfde’. De algemene teneur is alvast een stuk ingetogener, soms zelfs schilderachtig zoals in ‘Pristana si Rada’ (Bulgarije) of de bloedmooie dubbele afsluiter Ioane, Ioane! – Te Açtept (Roemenië), waarvan je de videoclip onder dit bericht kan bekijken. In dergelijke nummers krijgt de mooie, wendbare stem van Maria Natanson de kans om in alle helderheid te schitteren. Dat geldt ook voor de heel aanstekelijke opener Cirikli (Bulgarije). Op de eerste cd lag het accent vooral op vloeiende Roemeense melodieën. Op het nieuwe album stort de groep zich meer op het Bulgaars repertoire met zijn tegendraadse ritmiek en draait daarbij de hand niet om voor avontuurlijke, maar toch eveneens lekker in het gehoor liggende improvisaties. ‘Sevdano le, lube le’ en vooral ‘Zuhresko suno’ zijn daar fijne voorbeelden van. Op de speelse dronkemansdeun ‘Lume, vai!’ (Roemenië) neemt Piotr Majczyna de vocalen voor zijn rekening. Pe ulita armeneasca en Lese-n codrii firul ierbii zijn twee andere aangenaam vlotte deuntjes uit Roemenië die we al in liveuitvoering als bonustracks aantroffen op de eerste cd. Rest nog ‘Nane tute panori’, een hartverscheurende, passioneel gezongen klaagzang in Roemeens/Hongaarse zigeunerstijl waarin Maria nog maar eens mag uitblinken.

Čači Vorba is bezig met een tournee door België in het kader van het festival Voix de femmes. Op donderdag 17 november treden ze op in het Zuiderpershuis (Antwerpen), op woensdag 23 november is Espace Senghor (Brussel) aan de beurt.

Szczera Mowa (True Speech) en Tajno Biav (Secret Marriage) verschenen bij het Duitse label Oriente. Op Muziekweb kan je van alle liedjes een stukje beluisteren. Via deze link kan je een (bijna) volledig concert (Wrocław klub ŁYKEND 24 februari 2011) bekijken. Hieronder presenteren we je de videoclip van 'Ioane, Ioane! - Te aştept', ‘Lese-n codrii firul ierbii' en een liveversie van 'Cirikli', opnieuw ingeleid door 'Ioane, Ioane!'.

Website van Čači Vorba

Foto: R. Bultowicz

'Samas' van Trio Tekke

2011-11-11T13:31:00.001+01:00

Antonis Antoniou (tzouras, zang) en Lefteris Moumtzis (gitaar, zang) zijn twee muzikanten uit Cyprus. Vanuit hun fascinatie voor oude rebetiko beginnen ze een zestal jaren geleden vanuit Londen te experimenteren met nieuwe invalshoeken om deze muziek op een modernere manier te interpreteren. Samen met de Britse Chileen Colin Somervell (contrabas) vormen ze het Trio Tekke.

Op hun debuutalbum Ta Reggetika (2009) schotelen ze ons een collectie rebetiko klassiekers voor van Anestis Delias, Iovan Tsaous en vooral Markos Vamvakaris. Ze spelen deze nummers niet klakkeloos na maar voorzien ze van creatieve, frisse arrangementen. Zo wordt het ritme soms gewijzigd en zorgt vooral de contrabas regelmatig voor kleine jazzy improvisaties. Luister bijvoorbeeld naar Fragkosyriani (Vamvakaris), Soura ke mastoura (Delias), Oli i reggetes (Vamvakaris) en Pente magkes ston Perea (Tsaous). Enkele opvallend sterke nieuwe composities in rebetikostijl, zoals Otan milai to soma (Mountzis), Dervisiko tsakali (Antoniou) en het met Spaanse accenten gekruide Granada (Antoniou) sluiten hier naadloos bij aan en vallen zeker niet uit de toon. De cd sluit af met Karagkouna, een traditioneel nummer waarin gastmuzikant Mike Fletcher (fluit) een opvallende bijdrage levert. Een knap debuut!

We keken vanzelfsprekend uit naar het tweede album. Op Samas (2011) toont het Trio Tekke dat ze tot nog veel meer in staat zijn. Om te beginnen presenteren ze ons deze keer bijna allemaal eigen composities. Daarvan is het uiterst aanstekelijke Batman's uniform (Antoniou) voor mij nu al een nieuwe rebetikoklassieker, net als het instrumentale Karagiozo (Antoniou) dat oorspronkelijk geschreven werd voor de soundtrack van "Karagiozis Exposed", een poppentheaterstuk waarvan je hier een fragment kan bekijken. Antonius Antoniou is duidelijk een heel creatieve geest. Naast muziek is hij ook intensief bezig met andere kunsten. Zo nam hij in 2009 deel aan de Amsterdam Biennale met zijn interactieve geluidsinstallatie Fountanes. Zijn ervaring met soundscapes gebruikt hij op de nieuwe cd in een viertal nummers, die een zogenaamde 'electro akoestische behandeling' meekregen. Het minutenlange geluidseffect van een knetterende brandstapel, waarmee de cd afsluit, was er voor mij net te veel aan, maar voor de rest werkt dit prima, zoals in het plezante Chemtrails (Moumtzis). Het was even wennen aan de vervormde stemmen tijdens de intro van klassieker To gelekaki (Spyros Ollandezos), maar eens uit de startschotten, is het ook hier genieten van de gedurfde interpretatie die het trio neerzet. Beluister hier de versie door Marika Nezer (1932).

Naast 'To gelekaki' passeren nog drie oude klassiekers de revue, namelijk O Antonis o varkaris van Spyros Peristeris, hier te horen in de versie van Markos Vamvakaris. De mooie adaptatie van Trio Tekke leunt in dit geval nauw aan bij het origineel. Dat geldt ook voor het met fijne samenzang gelardeerde Pame sto Faliro, een nummer van Apostoles Hatzihristos. Beluister hier hoe dit klonk in 1948. In Atsiggana, een heerlijk nummer in Zeibekiko stijl van Yiorgos Batis zijn de heren vocaal uitermate flink op dreef. Beluister hier de oorspronkelijke uitvoering uit 1933. Rest ons nog de heel aparte nieuwe compositie InDa (Antoniou), een instrumentaal stuk waarin Antoniou de tzouras bespeelt als was het een slidegitaar. Heel knap gedaan, het nummer reist van Americana sferen naar Klein Azië, op het moment dat Pavlos Michaelidis (viool) begint mee te spelen. Met deze song won Trio Tekke de laatste Battle of the Bands competitie, georganiseerd door World Music Network. Het nummer mag daarom de tracklist sieren van de nog te verschijnen compilatie ‘The Rough Guide To Undiscovered World’.

Met ‘Samas’ bewijst het Trio Tekke dat er ook in Cyprus schitterende Griekse muziek gemaakt wordt. Op dit moment zijn ze bezig met een uitgebreide toernee in Griekenland. Laat ze a.u.b. ook naar België komen! Bekijk hieronder live uitvoeringen van 'Batman's uniform', 'Fragkosyriani' en 'Soura ke mastoura'.

Trio Tekke website (beide cd's kan je daar bestellen)
Trio Tekke myspace

Conjunto Angola 70 @ Zuiderpershuis (Antwerpen)

2011-11-06T14:07:00.000+01:00

Vorig jaar verscheen bij het Duitse label Analog Africa de compilatie Angola Soundtrack: the unique sound of Luanda 1968 - 1976. Een album vol ijzersterke, hypnotische songs. Traditionele ritmes van Luanda worden gekruid met sprankelende, ruwe latin grooves, old school Caribische merengue, harde carnavalbeat en psychedelische gitaren. Een welkome introductie van muziek die door de jarenlange burgeroorlog, isolatie en westerse invloeden in Angola zo goed als verdwenen is.

Samen met Rasa (Utrecht) speelde labelmanager Samy Ben Redjeb het klaar om acht legendarische muzikanten uit die gouden jaren samen te brengen. De ‘Buena Vista Social Club’ van Angola was geboren! Centraal in Conjunto Angola 70 staat Teddy N'Singui (sologitaar, backing vocals). Hij speelde bij Conjunto inter Palanca en wordt beschouwd als de beste gitarist van Angola. Een andere grootheid is Botto Trindade (contra sologitaar). Hij speelde bij de bekende groep Os Bongos. De andere leden zijn Joãozinho Morgado (congas), Raúl Tollingas (dikanza, backing vocals), Dulce Trindade (ritmegitaar), Carlitos Timoteo (basgitaar, backing vocals), Chico Monte Negro (timbales, zang) en Gregorio Mulato (zang, mukinde). Deze muzikanten speelden bij groepen zoals Aguias Reais, Africa Show, Jovens do Prenda, Negoleiros do Ritmo en Conjunto Kissanguela.

Op 26 oktober trad Conjunto Angola 70 voor het eerst live op in Kopenhagen. Op vrijdag 4 november stond de supergroep in het Zuiderpershuis. Het werd een bedwelmend concert, zonder overdrijven een overweldigende ervaring! Als je de oude muziek op cd hoort, ga je ervan uit dat het onmogelijk is om dezelfde sound vandaag nog te recreëren. Deze muzikanten slagen daar dus wel in! Vanaf de eerste noot voelden we tot in de tippen van onze tenen dat dit een topconcert zou worden. Er werd dadelijk flink uitgepakt met Ilha Virgem (Jovens do Prenda). Die instrumentale klassieker werd zo sterk neergezet dat het leek alsof deze groep al jarenlang samenspeelt. Daarna kregen we de ene topper na de andere voorgeschoteld. Heel gevarieerd, maar met hemels gitaarwerk en bezwerende ritmes als rode draad, waarbij het raspende geluid van de dikanza bepalend is voor de typische sound. Af en toe hoorden we relaxte Cubaanse klanken, zoals in Pachanga Maria (Os Bongos), maar meestal zat de vaart enkele versnellingen hoger. Gewoonweg onweerstaanbaar zijn Kazucuta (Os Bongas) en Tira Sapato (Dimba Diangola). In die laatste klepper horen we dolgedraaide, fuzzy merengue overgoten met gitaren Congolese stijl. Heeft ook wat weg van oude Afro-Colombiaanse muziek. Dat geldt ook voor het even aanstekelijke Bazooka, een grote hit van Aguias Reais. In Princeza Rita en Comboio (allebei bekend van Os Kiezos) zitten meer Braziliaanse invloeden, maar eigenlijk is het omgekeerd. Het waren de slaven die hun Semba uit Angola meebrachten naar de Nieuwe Wereld. We herkenden nog een aantal nummers zoals Farra na Madrugada, Semba da Ilha (Jovens do Prenda) en N' Gui Banza Mama (Santos Junior). Het klonk gewoonweg allemaal fantastisch. Tijdens het rustige, nostalgische Saudades de Luanda (Os Kiezos) ging het even meer richting Kaapverdië en in het funky Eme Lelu (Quim Manuel O Espirito Santo) zat een vleugje Afrobeat, maar dan zonder de herkenbare blazers.

Conjunto Angola 70 bewijst dat de rijke Angolese sound van de gouden jaren ruim 35 jaar na datum nog niets van zijn pluimen verloren heeft. We zijn blij dat we dit mogen meemaken!

Zin in meer? Er circuleren nog enkele boeiende compilaties op het internet:
Angola: as 100 grandes músicas dos anos 60 e 70 (een box met 4 cd’s, uitgegeven door Difference)
Cd-reeks bij Budamusique (5 cd’s met muziek uit de jaren 60 tot en met de jaren 90)
Soul of Angola: anthology 1965 - 1975 (2 cd's, uitgegeven door Lusafrica)

Hieronder presenteren we je enkele fragmenten van Conjunto Angola 70 live tijdens de wereldpremière op 26 oktober 2011 in Kopenhagen.

'Destiny' van Abdelli

2011-11-05T09:28:00.000+01:00

Het was alweer een hele tijd geleden dat we nog iets vernamen van Abdelli. In 1995 debuteerde deze in Brussel woonachtige Algerijnse muzikant bij Real World, het befaamde wereldmuzieklabel van Peter Gabriel. Als exposure kon dit aardig tellen voor een artiest die op dat moment nog totaal onbekend was. New Moon is een prachtig visitekaartje waarop Abdelli zich laat bijstaan door een aantal Zuid-Amerikaanse muzikanten, die zijn weemoedige liedjes een fris, vernieuwend elan geven. We maken Abdelli in die periode live mee op een klein festivalletje in Hasselt (Kapermolenpark). Hij oogt nog een beetje onwennig. Optredens met Yehudi Menuhin, Ravi Shankar en Natacha Atlas volgen en Abdelli zingt in 2002 zelfs een duet met Peter Gabriel ('In Your Eyes'). Toch duurt het acht jaar voordat er eindelijk een tweede cd verschijnt. Among Brothers (2003) blijkt nog sterker en gevarieerder dan zijn voorganger. Abdelli laat zich inspireren door de vele reizen die hij in de tussenliggende jaren maakt naar Kaapverdië, Azerbeidzjan en Burkina Faso. Optredens in Lommel en op de Grote Markt in Brussel tonen ons een zelfverzekerde artiest met de uitstraling en allure van een echte wereldster.
Dan wordt het opnieuw stil, maar we maken ons blijkbaar te snel ongerust. We weten nu dat Abdelli voor elk album acht jaar de tijd neemt!

Destiny verschijnt bij het Nederlandse label Music & Words. ‘Leven in Ballingschap’ was altijd al een belangrijk onderwerp in de teksten van Abdelli, maar deze keer staat dit thema centraal. De Algerijnse Berbercultuur (Kabylie) staat bekend om zijn open en tolerant karakter. Die openheid vinden we terug in Abdelli’s aanpak om te werken met muzikanten vanuit de hele wereld. De opnames werden in Pakistan, Canada en België gemaakt en er doen deze keer muzikanten uit tien verschillende landen mee, allemaal bevriende ‘bannelingen’ die een stukje van hun eigen cultuur aan het geheel toevoegen. Enkele muzikanten kwamen al aan bod op deze blog, zoals Vardan Hovanissian (Armenië) en Osvaldo Hernandez-Napoles (Mexico). Abdelli zingt en speelt zelf Mandola, gitaar en Mandoline.

‘Ballingschap’ associëren we niet met plezante dingen, maar met heimwee, verdriet om achtergelaten dierbaren, de pijn van een in de steek gelaten moeder, mooie herinneringen die vervagen, verwachtingen uit het thuisland die niet ingelost kunnen worden, moeilijkheden om te overleven in een nieuw land, ergens onderweg kwijtgespeelde illusies enz. Abdelli voegt daar nog een schep mondiale problemen aan toe zoals de talentvlucht uit arme gebieden naar rijke landen, de klimaatopwarming, corruptie, fundamentalisme en racisme. Al die ernstige teksten doen vrezen voor een deprimerende cd, badend in mistroostigheid. Dat is ‘Destiny’ gelukkig niet geworden. De meeslepende muziek straalt in de eerste plaats hoop en een flinke dosis warmte uit. De vriendschap en intense samenwerking tussen gelijkgestemde zielen werkt immers door in de muziek.

Opener ‘Awal’ (the word) zou je meteen ‘vintage’ Abdelli kunnen noemen. Een betoverende melodielijn die zich in je geheugen vastbijt zodat je zou willen dat ze eindeloos blijft voortkabbelen. En wat een rijk geschakeerd arrangement vol subtiele schoonheid! Het is die lichte toets die Abdelli’s liedjes zo beklijvend maakt. De Armeense Duduk is hét instrument bij uitstek om een gevoel van ontheemdheid mee uit te drukken. Ze past daarom perfect bij de poëzie van ‘Tachamat’ (the candle), waarin een eenzame, oude vrouw tijdens een koude winter nachtenlang bij het vuur zit te mijmeren over de pijn die ze voelt omdat haar enige zoon naar het buitenland vertrokken is. Je wordt die pijn bijna letterlijk gewaar in de muziek.

‘Destiny’ bevat ook enkele vlotte, swingende deuntjes. Hoogtepunten zijn ‘Dounith’ (our earth), dat een vrolijke Arabo-Spaanse stijl aangemeten krijgt. Ook ‘Ayouliw’ (my heart), 'Agoudjil' (the orphan) en vooral ‘L’Ghourva’ (exile) swingen lekker weg. Je gaat erbij uit het oog verliezen dat de teksten ook hier helemaal niet lichtvoetig genoemd kunnen worden. In ‘Atamurtiw’ (my country) zijn de speelse tabla en het zonnig Zuid-Amerikaans instrumentarium prima in balans met de hoorbaar trieste, melancholische stemming die uitgaat van de vocalen. En dan is er de lange afsluiter ‘Avarani’ (abroad), een muzikale ‘tour de force’ die dit mooie album knap samenvat met de boodschap dat ‘iedereen eigenlijk als een vreemdeling op deze wereld terechtkomt’.

We zijn blij dat Abdelli terug is en hopen dat hij binnenkort ook live met zijn nieuwe muziek te bewonderen zal zijn! Op de website www.abdelli.com kan je fragmenten uit ‘Destiny’ beluisteren. Hieronder presenteren we je twee oudere filmpjes. ‘Lawan‘ is afkomstig uit ‘New Moon’ en het heel aanstekelijke ‘Asiram' was voor mij hét hoogtepunt uit ‘Among Brothers’.

‘Gambian Space Program’ van Mdungu

2011-10-31T15:03:00.002+01:00

Op Afro-Latino (2009) maakten we voor het eerst kennis met de Nederlandse band Mdungu.

‘Stomende afrobeat, hartverwarmende mbalax, een gastzanger uit Gambia die maar liefst 2 X voor kippevel zorgde, een jonge gitarist die met zijn magisch spel de sound van de legendarische vroege Rail Band met succes weer tot leven wist te brengen. Nostalgie troef dus, want ook de sfeer van de African Jazz pioneers (Zuid-Afrika) kwam even langs tijdens één van hun songs. Mdungu: een ware ontdekking!’

Mdungu werd in 2003 opgericht door Thijs van Milligen (altsaxofoon). De negenkoppige band bestaat verder uit Job Chajes (baritonsaxofoon en medeoprichter van de Amsterdam Klezmer Band), David Beukers (tenorsaxofoon en zang), Frank Gones (gitaar), Michiel Bel (gitaar), Merijn van de Wijdeven (basgitaar), Benoît Martiny (drums) en Ruben Montes (percussie). De enige Afrikaan in de band is Ebou Gaye Mada uit Gambia (percussie en zang). Hij kwam een vijftiental jaren geleden aan in Nederland met de gerenommeerde groep Ifang Bondi. Op Mdungu's eerste album Afro What!? (2009) houdt deze Ebou Gaye Mada zich nog op de achtergrond, we horen hem voornamelijk op Sabar en wat voorzichtige backingvocals. Het is gastzanger Sheikh Tijan Samba (ooit zanger bij Ifang Bondi) die op Afro-Latino ook van de partij was en op het debuutalbum de vocalen een drietal keren voor zijn rekening neemt. Vooral het onvergetelijke ‘Boolow Gambia’ blijft een instant klassieker.

Over enkele weken verschijnt ‘Gambian Space Program’. Met dit tweede album laat de band een onmiskenbare groei horen. Ze slagen er met branie in om alle invloeden die we op de eerste cd aantroffen om te smeden tot een eigen, frisse sound. Ebou Gaye Mada krijgt een veel prominentere rol toebedeeld als zanger/tekstschrijver van de meeste nummers, die zonder uitzondering sterk overkomen en vooral mooi uitgebalanceerd. De gedurfde opener ‘Marock ‘n’ roll’ drijft op flinke percussie, waarna de blazers Oosterse horizonten verkennen. Ebou Gaye Mada slaat wat later noest aan het rappen en zingen in het Wolof. Dit is nog maar een opwarmertje, want het titelnummer slaat daarna in als een bom. In Gambian Space Program horen we hoe met een simpele, herkenbare Bo Diddley riff, aanstekelijke blazers, Senegambian wolof zang en Afrobeat invloeden een verslavende klassesong in elkaar gesmeed wordt. Top!

‘Planet Lagos’, ‘Saturn hat’ en vooral ‘Scandal’ tappen uit het jazzy Afrobeat vaatje, dat we van Mdungu al kenden. Zo goed als instrumentaal op enkele korte raps of gescandeerde stukjes tekst na. Het fijne gitaarwerk en de nostalgische blazers in ‘Saturn hat’ brengen de sfeer van de oude West-Afrikaanse orkesten opnieuw even in herinnering. In ‘Scandal’ is de glansrol weggelegd voor de blazers, doorspekt met talking drum. Tijdens ‘No can do’ leidt de lange kabbelende intro eerst naar een mooi vocaal middenstuk om in een soort dubreggae te eindigen. Het verwondert me dat Mdungu hiermee wegkomt zonder dat het geforceerd gaat klinken. Dat geldt ook voor ‘Clavesong’ dat start en eindigt in een latin jazzy mood, maar in het midden even transformeert in een complexe afropopsong. Naast het titelnummer krijgen we nog twee echte kanjers te horen. In het fantastische ‘Xarit’ doen de fijne gitaartjes en mooie melodie het in een Mbalax ritme, waar in de slotfase nog wat overheerlijke blazers overheen gegoten worden. ‘Buxamatoul’ vertrekt vanuit een reggaeritme met dubeffectjes. Lekkere blazers en retrogitaartjes leiden alweer naar een schitterend nummer in Senegambian stijl. Ongelooflijk knap met welk een vanzelfsprekend naturel Mdungu al die genres hier op elkaar afstemt en op die manier een unieke sound creëert. Afsluiter ‘Niyabinghi’ schiet naar mijn smaak wat te bombastisch uit de startblokken, maar mondt in het tweede deel gelukkig uit in opzwepende, ruwe Mbalax.

Mdungu bewijst met ‘Gambian Space Program’ dat er in Nederland superspannende wereldmuziek gemaakt wordt. Maak dit vooral live mee!

Gambian Space Program Club Tour 2011/2012

November 27: Release show Gambian Space Program, De Melkweg, Amsterdam
December 2: De Doelen, Rotterdam
December 9: De Piek, Vlissingen
December 10: Parkstad, Heerlen
December 16: Ekko, Utrecht
December 17: Paradox, Tilburg
January 13: Paard van Troje, Den Haag
January 19: Doornroosje, Nijmegen
January 20: Hedon, Zwolle
January 21: Atak, Enschede
January 27: Victorie, Alkmaar
February 3: Simplon, Groningen
February 4: Het Bolwerk, Sneek
February 10: W2, Den Bosch

Hieronder tonen we je twee live filmpjes, eerst het titelnummer ‘Gambian Space Program’ en daarna ‘Yamanaboole’. Dat nummer staat niet op één van de cd’s, het werd in 2010 als tussendoortje opgenomen n.a.v. de wereldcup voetbal in Zuid-Afrika.

Mdungu Website
Mdungu Myspace
Mdungu Youtubekanaal

Foto: Roel Determeijer

Solon Lekkas @ Art Base (Brussel)

2011-10-31T14:53:00.000+01:00

Solon Lekkas, hij passeerde begin 2011 al eens in Art Base waar hij een diepe indruk naliet. Vandaar dat we het niet konden laten om hem nog een keertje in actie te zien. Het afgelopen weekend streek Lekkas opnieuw neer in België voor een concert in De Centrale (Gent) en twee optredens in Art Base. We opteerden voor de zondagmatinee in de hoop dat Solon op dat vroege uur (17:00 uur!) al wakker genoeg zou zijn.

De 65-jarige Solon Lekkas is een zanger uit de buurt van Mytilini, de hoofdstad van Lesbos. Dat Grieks eiland ligt in de Egeïsche Zee, niet ver van Turkije en het Midden-Oosten en dat is te horen aan de heel speciale muziek die er al eeuwenlang gemaakt wordt. Solon Lekkas staat geboekstaafd als de meest authentieke zanger van dit unieke, traditionele repertoire, dat bestaat uit Zeibekiko, Karsilama en amanédhes (café-Aman). Dat Solon Lekkas niet van de minsten is, bewijst het gegeven dat hij zich tijdens zijn concerten in België steevast laat begeleiden door twee topmuzikanten binnen het traditioneel Grieks repertoire, namelijk Kyriakos Gouventas (viool) en Andreas Katsigiannis (santour, een soort cimbalom).

Het optreden gisteren was ongeveer identiek aan dat van januari (zie verslag), maar het blijft een belevenis om een dergelijk monument live te mogen meemaken, omringd door zulke uitmuntende muzikanten! Deze keer herkende ik naast de klassieker Pergamos en de obligate afsluiter s'Agapo ook Manaki Mou, een oeroud liedje dat je hier kan beluisteren in de versie van Marika Papagika (1925).

Voor de rest ga ik er niet veel extra woorden aan vuil maken, maar heb - met dank aan 'Bobtje Blues Rebetika' - enkele filmpjes opgevist met fragmenten uit het concert van januari. Deze filmpjes geven een goed beeld van Lekkas’ typische manier van zingen en de gemoedelijke, losse sfeer (inclusief ouzo) die er onlosmakelijk mee verbonden is. Overbodig te vermelden dat ook gisteren het officiële concert gevolgd werd door een lange jamsessie tot in de vroege uurtjes...

Iassou, dervisi!

‘3 Kingdoms’ van DaMaDa

2011-10-26T20:12:00.005+02:00

Via cdbaby maakte ik de laatste jaren kennis met verrassende wereldmuziek die in onze contreien totaal onbekend is. Het gaat meestal om artiesten die in de Verenigde Staten of Canada actief zijn. Via deze blog probeer ik ze een klein beetje onder de aandacht te brengen. Zie bijvoorbeeld La Gran Reunion, Navaz en Famoro Dioubaté.

DaMaDa is alweer zo een curieuze ontdekking. In dit trio uit San Francisco staat Luo Danna centraal, een zangeres/danseres die opgroeide in de Guangxi Provincie (Zuid-China). Daar legde ze zich al op jonge leeftijd toe op de zangtechnieken van een aantal specifieke bevolkingsgroepen of stammen. Kort na haar aankomst in de Verenigde Staten in 2009 richtte ze DaMaDa op, samen met Dave Mihaly (drums) en Marc Schmitz (gitaar). Beide muzikanten hebben er een jarenlange ervaring opzitten in jazz, rock, punk, avant-garde en nog zoveel meer genres. Voor Chinese muziekvormen draaien de heren in elk geval ook hun hand niet om. Marc Schmitz verbleef sinds 2004 vaak in China, waar hij Mandarijn leerde en zich verdiepte in Chinese volksmuziek en de mogelijkheden om die met een Westerse aanpak te combineren.

Op het nieuwe album ‘3 Kingdoms’ gaat DaMaDa aan de slag met melodieën die afkomstig zijn van Chinese minderheden zoals de Miaozu, Zhuangzu, Yi Zu en Xinjiang. Nu eens gaat het om volledige liedjes, dan weer zijn het flarden die als basis dienen voor originele improvisaties of maken ze er een totaal nieuwe song van. Het belangrijkste is dat het ongeveer zeventig minuten lang fris en enthousiast klinkt, een beetje met hetzelfde elan als een aantal new wave bands uit het eind van de jaren zeventig. Echt swingen doet het nauwelijks, de totaalsound is daarvoor te hoekig met enkel gitaar, drum en een beetje percussie, maar gelukkig kwellen ze de oren van de luisteraar niet met moeilijk experimenteel gedoe. Dit is bovenal ruwe, snedige muziek, voorzien van een punky attitude. DaMaDa beperkt zich overigens niet tot Chinese volksmuziek, ook Chinese rock, Chinese opera en zelfs Crest, een nummer van de Pakistaanse grootmeester Nusrat Fateh Ali Khan zetten ze naar hun hand zonder dat het geforceerd overkomt (hier te beluisteren). Luo Danna's stem laveert bij dit alles met vanzelfsprekend gemak tussen die van een Chinese operadiva en een punky lolita.

DaMaDa: het is weer eens iets heel anders! '3 Kingdoms' is te koop bij cdbaby.

Op hun website (www.damada.net) vind je een hoop audio fragmenten en video’s. Hieronder tonen we je ‘Gan Sheng Ling’ (een Chinees volksliedje), ‘Yi Wu Suo You - I have nothing’ (een Chinese rocksong uit het begin van de jaren tachtig) en 'Crest' (Nusrat Fateh Ali Khan). ‘Tang Te’ staat niet op het album, maar dat liedje kende ik dankzij de versie van Gong Linna, een ongelooflijk sterke Chinese zangeres die in 2009 voor één van de beste concerten van het jaar zorgde in Gent (Handelsbeurs) n.a.v. Europalia China.

Lu Yu Cheng @ Art Base (Brussel)

2011-10-23T12:42:00.002+02:00

‘East and West’

Op zaterdag 22 oktober stond er iets heel aparts op het programma bij Art Base. Lu Yu Cheng is een klassiek geschoolde sopraan uit Taiwan. Ze studeerde muziek aan de universiteit van Taiwan en vervolgens aan de conservatoria van Parijs en Brussel. Daar specialiseerde ze zich in Mozart en het klassieke Lied. Ze trad op bij de Opera van Luik en de Operastudio van de Brusselse Munt. Ze zong klassieke muziek van componisten zoals Benjamin Britten, Antonin Dvorak en Felix Mendelssohn.

Bij Art Base kwam Lu Yu Cheng met totaal andere muziek aanzetten. Ze werd op piano begeleid door François Lefèvre. De set was samengesteld uit vier delen. Eerst zong ze enkele liedjes van Taiwanese Aboriginals. Er bevinden zich een vijftiental van dergelijke stammen in Taiwan, elk met een eigen taal en cultuur. Lu Yu Cheng koos voor voorbeelden van de Ami, Tayal, Beinan, Tsou en Taroku (waar zij zelf haar roots heeft). Nu eens ingetogen, dan speels en levendig, maar altijd even intens kwamen deze liedjes voorbij. Het tweede deel bestond uit Taiwanese liedjes uit verschillende streken, waarvan de populaire varianten met hun vloeiende melodieën bijna Westers klassiek klonken. Lu Yu Cheng zingt ze in de taal van Taiwan. Dat is het Hokkien, meer bepaald het Chinees van de Fujian Provincie, verschillend van het klassieke Mandarijn. Het fascinerendste vond ik de snellere stukjes, waarin Azië goed te horen was, vooral dankzij de korte tonen. Hiervan was ‘Tiu Tiu Tang’ een mooi voorbeeld, een liedje dat weergeeft ‘hoe druppels op een trein vallen in een tunnel’. In het prachtige ‘Oiseau en pleurs’ was de pijn werkelijk voelbaar. Dit lied handelt over de Japanse bezetting van Taiwan. Een vogel die zijn nest niet meer terugvindt symboliseert de ellende. Na de pauze kwamen Chinese melodieën met oude teksten aan bod, waarin Lu Yu Cheng schitterde met zuivere, hoge tonen, zoals tijdens het fenomenale ‘C’est moi’. Tenslotte volgden enkele eigentijdse Chinese liederen uit verschillende regio’s. Tijdens ‘La Trousse Brodée’ (de geborduurde tas) deed Lu Yu Cheng met haar podiumuitstraling denken aan de Chinese Gong Linna, ook een klassiek geschoolde zangeres, maar dan binnen het idioom van Chinese zangtechnieken.

‘East and West’: Lu Yu Cheng brengt ze samen voor een aangename ontmoeting!

'Klezmamo' van Klezmamo

2011-10-21T15:36:00.000+02:00

‘Klez’ (Klezmer), ‘Ma’ (Marielle) en ‘Mo’ (Monique)

Klezmamo is een jonge Belgische groep. Marielle Vancamp (viool, zang) en Monique Gelders (zang, accordeon) beginnen tijdens een feestje van theatergezelschap Les Baladins du Miroir samen een beetje te improviseren. Het klikt muzikaal en ze besluiten vanuit een gemeenschappelijke voorliefde voor Klezmer een nieuwe groep op te richten. René Stock (contrabas) en Julien Delbrouck (saxofoon, klarinet) worden erbij gehaald en Klezmamo is een feit! Na een aantal geslaagde concerten stelt de groep op 11 juni 2011 een eerste cd voor in Brussel (Muziekpublique). Daarbij kon ik spijtig genoeg niet aanwezig zijn. Ondertussen heb ik het betreffende album met veel plezier beluisterd.

Op deze (titelloze) cd krijgen we vanzelfsprekend een aantal Klezmerdeuntjes te horen, zoals opener ‘Kojak Cocek’, ‘Kolomishka’ en ‘Beim Rebben Tish’. Bij deze traditionele instrumentale nummers treden viool, accordeon en klarinet beurtelings op de voorgrond, maar ze zorgen vooral in hun samenspel voor een frisse sound. Dat geldt ook voor Kalarash van Klezmerpionier Naftule Brandwein.

Klezmamo beperkt zich niet tot één stijl. Met ‘Ajde Jano’ pakken ze bijvoorbeeld een bekend Servisch Balkanliedje aan dat regelmatig opduikt in het repertoire van Klezmerensembles. Hier kan je luisteren naar de versie van de Poolse groep Kroke, met ondersteuning van Nigel Kennedy en zangeres Natacha Atlas. De interpretatie van Klezmamo mag meer dan geslaagd genoemd worden, Monique Gelders beschikt over een warme, doorleefde stem vol emotie waar een dergelijk liedje nood aan heeft. Op de cd staat één eigen compositie. ‘Le tango clandestin’ (Marielle Vancamp) vloeit mooi over in de Russische tango van ‘Eti tchornie glaza’, een compositie uit de jaren dertig van Oskar Strok, waarbij de zangpartij van Monique Gelders opnieuw de juiste, gevoelige snaar raakt. Hier horen we hoe Pjotr Leshchenko, de 'koning van de Russische tango', dit lied vol weemoed vertolkt. ‘Pe Loc’ en Buciumeana zijn twee korte Roemeense dansen van de Hongaarse componist Bela Bartok. De laatste leidt ons naar de vier livenummers waarmee de cd afsluit en die aantonen hoe Klezmamo de vlam in de pan krijgt met een traditionele Sirba, Yiddisher Charleston, de Jiddische evergreen Bei Mir Bist du Sheyn (heel bekend als populaire hit van The Andrew Sisters) en de oude Klezmerklassieker Ma Yofus.

Het mooiste bewaren we voor het laatst. Dat zijn drie liedjes uit de Joodse, Sefardische (ladino) traditie. 'Adio Querida' (hier gezongen door 'ladino'-diva Yasmin Levy) en Una Matica de Ruda worden allebei bloedmooi gezongen door Monique Gelders. In 'El Rey de Francia' (hier vertolkt door Françoise Atlan) zet Marielle Vancamp vocaal haar beste beentje voor.

‘Klezmamo’ is een uitgave in eigen beheer. Beluister enkele nummers via hun Myspace. Bekijk hieronder een live-impressie en een korte reportage die gemaakt werd door ACTU-TV naar aanleiding van de cd-voorstelling op 11 juni in Zaal Molière.

Klezmamo op Myspace
Marielle Vancamp op Myspace
Contact: klezmamo@gmail.com

Cheikh Lô @ Zuiderpershuis (Antwerpen)

2011-10-16T20:25:00.002+02:00

De Senegalese artiest Cheikh Lô is een geval apart. Hij is niet alleen een ‘Baye Fall’ of volgeling van Cheikh Ibrahima Fall. Deze profeet zorgde voor een eigen ‘filosofie’ binnen de Senegalese islam, waarbij muzikaliteit en spiritualiteit heel belangrijk zijn. Aanhangers onderscheiden zich van de massa door hun kleurrijke kleding en dreadlocks, die in dit geval niets te maken hebben met reggae en de Rastabeweging. Meer info lees je hier. Cheikh Lô valt echter in eerste instantie op doordat hij een heel eigen plaats inneemt binnen het muzikale landschap van Senegal. Daar regeert immers al decennialang ruwe Mbalax. Dat unieke Senegalese muziekgenre palmde vanaf de jaren negentig de thuismarkt in onder impuls van superster Youssou n'Dour. Cheikh Lô roeit tegen deze stroom in. De mbalax klinkt onmiskenbaar door in zijn oeuvre, maar hij verrijkt het genre door er o.a. jazz, afrobeat, Congolese rumba en Afro-Cubaanse stijlen in te verwerken en transformeert op die manier het genre tot een aparte, persoonlijke stijl. Wellicht heeft Cheikh Lô zijn zin voor avontuur ontwikkeld dankzij zijn ervaring als gitarist/percussionist/drummer bij muzikanten van allerlei slag. Het was Youssou n’Dour himself die het eigenzinnige talent van Cheikh Lô in de jaren negentig een duwtje in de rug gaf en hem er eindelijk toe aanzette een solo album op te nemen. Het resultaat was Né la thiass (1996), een verbluffend debuut waarmee Cheikh Lô de wereldmuziekmarkt veroverde. In die periode zagen we hem live op ‘Open Tropen’ zaliger. Een tegenvallend optreden, Cheikh Lô maakte om het zacht uit te drukken een wat slaperige, verdoofde indruk. Ceedeegewijs bleven we gelukkig niet op onze honger zitten. Bambay Gueej (1999) en Lamp Falll (2005) staan opnieuw vol sterke nummers en bevestigen Lô’s zin voor avontuur. Op ‘Lamp fall’ legt hij bijvoorbeeld de link met Braziliaanse stijlen. In 2007 trad hij aan op het Afrikafestival in Hertme. Daar zagen we een vermoeide artiest. Wegens een verlate vlucht arriveerde hij op het nippertje en moest holderdebolder het podium op. De omstandigheden in acht genomen werd het toch een mooi concert. In 2010 verscheen Jamm, misschien wel Lô’s beste cd tot nu toe, vooral omdat de arrangementen zo subtiel en ‘back to basics’ overkomen.

Op zaterdag 15 oktober trad Cheikh Lô op in het Zuiderpershuis. We keken ernaar uit om hem eindelijk eens in optimale conditie bezig te zien. En we werden niet ontgoocheld! Dit was weeral een topconcert dat we aan het lijstje van een rijk gezegend 2011 mogen toevoegen.Om te beginnen had Cheikh Lô een stevige groep bij en hield hij het bij semi-acoustische instrumenten, op zich al een verademing want hoe vaak krijg je de kans om te genieten van mbalax zonder gladde keyboards? Op het podium ontwaarden we zijn zoon Samba N’Dokh (percussie), Ndiaye Badou (drums), Washington ‘Pito’ Rosas (bas), Wilfried Zinsou (trombone en saxofoon) en Cheikh Tidiane Tall (gitaar). De laatste is ook een beroemdheid in Senegal , vooral dankzij zijn samenwerking met Idrissa Diop.

Voor de pauze krijgen we zes nummers voorgeschoteld. De band vliegt er onmiddellijk in met stevige mbalax, gevolgd door een lang uitgesponnen, jazzy afrobeatnummer, inclusief onverwacht hitsige danspartij van Lô. We herkennen vervolgens Il n'est jamais trop tard, een nostalgisch nummer in ouderwetse Congolese rumbastijl. Dit is geen eigen compositie maar een bewerking van Doni Doni (Bembeya Jazz National). Guiss Guiss en M'Beddemi baden in de Afro-Cubaanse sfeer zoals we die van landgenoten Orchestra Baobab gewend zijn, met een glansrol voor de gitaar en sax. Maar de overweldigende percussie en vooral de talking drum zorgen ervoor dat de mbalax er altijd blijft doorschemeren. Deze songs werden naar mijn smaak alleen net iets te lang uitgerokken. Een mooi, ingetogen kabbelend Sou rondt de eerste set af. Ook dit nummer komt uit het repertoire van Bembeya Jazz National (zie hier)

Na de pauze wordt het nog beter. We komen langzaam op temperatuur met de softe mbalax van Jamm. Daarna gaat de (afgeladen) zaal uit de bol tijdens het hypnotisch swingende Dieuf Dieul, in een maxiversie, maar deze keer eentje waar ik maar geen genoeg van kan krijgen. Dat geldt ook voor Bourama, jazzy afrobeat à la Tony Allen, met Cheikh Lô achter het drumstel. Sankara wordt opgedragen aan Thomas Sankara, president van Burkina Faso tussen 1983 en 1987 en o.a. befaamd voor zijn sobere levensstijl. Een kort rustpunt. Daarna keren we drie nummers lang in aangename retrosfeer terug richting Cuba: Warico (een bewerking van een nummer uit 1978 van Amadou Balaké uit Burkina Faso), Seyni (met een Lô die in het Spaans zingt, waarbij zijn warme timbre helemaal doet denken aan dat van een ‘oude Cubaan’) en Ne Parti Pas (naar Moya van Doh Albert). Op het eind wordt het tempo nog even flink omhooggedreven tijdens Doxandeme, één van Lô’s eerste hits. Op en top vintage mbalax! Dat geldt ook voor Cheikh Ibra Fall, waarmee Cheikh Lô de bisronde invult. Een eerbetoon aan de gelijknamige profeet dat kan tellen. Een laatste sensuele danspartij krijgen we er als ultieme climax bovenop en dan valt het doek. Memorabel!

Cheikh Lô op myspace
Cheikh Lô op Wikipedia

Barbara Luna @ Art Base (Brussel)

2011-10-10T14:34:00.000+02:00

We waren opgetogen toen we enkele maanden geleden vernamen dat de Argentijnse zangeres Barbara Luna zou optreden in Art Base. Precies tien jaar geleden liet zij een enorme indruk na met haar album India Morena (2001). In 2002 zagen we haar daarmee aan het werk in het Zuiderpershuis (Antwerpen) n.a.v. het festival Voix de Femmes. Op 'India Morena' staan allemaal sterke composities, voorzien van sprankelend frisse arrangementen. Het geheel baadt in een Andes sausje met o.a. fluit, viool en heerlijke Afro-latin percussie. Na die prachtplaat hoorden we jaren niets meer van Barbara Luna. Ze bracht met Somos (2005) en Ruta Tres (2009) nochtans nog twee aardige albums uit, maar daar kwamen we pas recent bij toeval achter. Barbara Luna zou je muzikaal kunnen omschrijven als een singer-songwriter op zijn Argentijns. Ze schrijft luisterliedjes die thuishoren in de Latijns-Amerikaanse Milonga traditie. Dat is een ritme waaruit later de tango voortkwam en dat daarnaast decennialang verrijkt werd met invloeden van Indiaanse muziek (de Andes), Europese melodieën en Afrikaanse ritmes.

Op vrijdag 7 oktober trad Barbara Luna op in Art Base. Voor de gelegenheid had ze geen muzikanten bij, maar deed ze het helemaal op eigen houtje, met haar gitaar (en haar hondje!). Het was even afwachten of het repertoire van Barbara Luna voldoende variatie biedt om een soloconcert twee uur lang boeiend te houden. Wat meteen opviel is dat deze artieste het niet moet hebben van opmerkelijk gitaarspel, de gitaar dient puur als ondersteuning. Barbara Luna's belangrijkste troeven zijn haar warme stem en vooral de intensiteit waarmee ze haar liedjes vertolkt. De focus lag op songs uit het laatste album ‘Ruta Tres’. Vlotte deuntjes zoals het hitgevoelige Amanece en het ijzersterke ‘Una Noche Mas’ werden afgewisseld met rustige (mid tempo) nummers zoals ‘Alas’ en Me Vuelvo, die veel gevoel voor drama meekregen, maar van overacting was gelukkig nergens sprake. Het mooiste vond ik de interpretatie van Rosas Secas, een indringende ballad uit ‘India Morena’. Barbara Luna had geen probleem om het publiek op haar hand te krijgen, er werd zelfs even meegezongen tijdens ‘En la Habana’ en Vuelve Mi Amor (het enige nummer uit ‘Somos’ dat de set haalde). Barbara Luna woont in Frankrijk, op ‘Ruta Tres’ staan enkele liedjes met Franse tekstflarden waarvan ‘Como je fais’ een geslaagd voorbeeld is. Barbara droeg ook een ontroerend (nieuw?) liedje op aan haar moeder ('Madre, amiga infinita mujer'). Daarnaast fungeerde haar mooie versie van Alfonsina y el Mar - over dromen, droefheid, hoop en al wat we als mens zijn - als hommage aan Mercedes Sosa. Tijdens de bisronde mocht India Morena vanzelfsprekend niet ontbreken.

Alles bij elkaar genoten we van een geslaagd soloconcert. Barbara Luna is gezegend met een energieke podiumuitstraling en het is moedig dat zij haar composities in deze uitgeklede vorm voor een publiek durft presenteren. Toch moet ik eerlijkheidshalve toegeven dat ik de fijne arrangementen miste, die sommige van haar beste liedjes nodig hebben om ze boven de middelmaat te doen uitstijgen. Bekijk hieronder ‘Vuelve Mi Amor’ en ‘India Morena’ uit een gelijkaardig soloconcert dat Barbara Luna een week eerder gaf in het ‘Maison de l’Amerique Latine’ (Parijs), plus ter vergelijking een live versie van ‘India Morena' met groep en een videoclip van 'Amanece'.

Barbara Luna website
Barbara Luna discografie
Barbara Luna myspace

‘Oriental Express’ van Nara Noïan

2011-10-07T14:18:00.002+02:00

'Nara Noïan noemt de piano haar beste vriend. Ze schrijft, componeert, arrangeert, zingt. In het Armeens, Russisch, Frans en Engels. Nostalgie, hoop, speelsheid soms. Wereldmuziek voor een betere wereld.’ (uit: ‘Brussel Deze Week’ van 14/7/2011)

De Armeense Nara Noïan kreeg de liefde voor muziek met de paplepel mee. Ze komt uit een familie van artiesten en begint al als kind met componeren. In Yerevan haalt Nara niet alleen de hoogste prijs aan het muziekconservatorium, ze blinkt eveneens uit in theater. Op 19-jarige leeftijd oogst ze veel bijval met haar rol als het doofstomme meisje in 'Garod' (1990) de negende en laatste film van de Armeense regisseur Frunze Dovlatian. Een grote toekomst als concertpianiste in haar thuisland lacht haar toe, maar door de spelingen van het lot strandt Nara als prille twintiger in Parijs. Dat gebeurt net op het moment dat er een mislukte staatsgreep tegen Gorbatsjov plaatsvindt in Armenië. De Sovjet-Unie spat uiteen en Armenië geraakt tegelijk verzeild in een oorlog met Azerbeidzjan. Terugkeren is op dat moment geen optie.

Na een moeilijke periode in Parijs, verhuist Nara in 1997 naar Brussel. Ze neemt de draad met de muziek opnieuw op, haalt in België een Eerste Prijs aan het conservatorium en richt ‘Le Monde de la Découverte’ op, een artistiek atelier waar kinderen les krijgen in kunst, muziek en theater. Daarnaast verleent ze als beëdigd tolk Russisch en Armeens bijstand aan politieke vluchtelingen.

Het belangrijkste is dat Nara Noïan in Brussel de muziekmicrobe terug goed te pakken krijgt. In 2005 verschijnt het prachtige album Promesses, opgenomen met haar toenmalige groep Bradyaga (vagabond). Die cd wordt uitgebracht door Homerecords. Er volgen nog twee mooie soloalbums: 'Cristal' (2008) en 'Kino' (2010). En deze maand rolt het nieuwe album ‘Oriental Express’ vers van de pers.

‘Deze plaat draag ik op aan de Arabische Lente, die in Tunesië en Egypte met heel veel waardigheid en elegantie is verlopen. Dat heeft me tot in het diepste van mijn ziel beroerd. Ik wilde hulde brengen, vertellen ook over hoe Oost en West elkaar nodig hebben, maar op dit moment een beetje gedesoriënteerd zijn.’

'Oriental Express' is dankzij de sobere aanpak Nara's meest persoonlijke plaat tot op heden. Nara zingt breekbare liedjes met bespiegelende teksten en begeleidt zichzelf op piano. De taal is Armeens, maar de stijl heeft een beetje weg van het betere Franse chanson. De intieme fluistering in het wiegeliedje ‘Lu li la’ doet mij bijvoorbeeld denken aan een Jane Birkin op haar best. De liedjes zijn allemaal meeslepend, of ze nu opgedragen zijn aan haar ouders, grootouders, zoontje of haar geliefde piano. Ze gaan over de liefde, vrijheid, schoonheid en waardigheid. Af en toe worden extra instrumenten ingezet. Dat zorgt voor een rijkere sfeerschepping, bijvoorbeeld in ‘Tor Sirem’, mooi ingekleurd door Tigran Ter-Stépanian (gitaar). In het aan haar grootouders opgedragen instrumentale pianostuk ‘Souffle d’Orient’ versterkt de toevoeging van Vardan Hovanissian (Duduk) het gevoel van verstilde weemoed. Een kippenvelmoment! Maar het allermooist vind ik ‘Karama, La Désorientée’, waarop Nara niet alleen ondersteuning krijgt van Moufadhel Adhoum (ud) en Vardan Hovanissian (duduk). Het is vooral de vocale bijdrage in het Arabisch van niemand minder dan Ghalia Benali die in deze prachtsong heel mooi samenvloeit met Nara’s fragiele stem. Hier krijgen we echt het beloofde Oost-West gevoel. Als er een wereldmuziek top 10 bestond met de beste liedjes van het moment, zou dit nummer voor mij op de eerste plaats prijken! Ghalia Benali en Moufadhel Adhoum komen nog eens terug voor de knappe afsluiter/titelsong ‘Oriental Express’. Tussendoor horen we een zevental, sprankelende composities voor solo-piano. Dit is klassieke muziek in impressionistische stijl, waarbij de filmbeelden als vanzelf opdoemen. ‘Yerevan’ doet denken aan Erik Satie. Het is waarschijnlijk geen toeval dat zijn Gnossienne no. 1 zo mooi in het geheel geïntegreerd werd.

Nara Noïan bewijst met ‘Oriental Express’ (uitgegeven bij Kak-Media) opnieuw haar grote klasse. Zonde dat ze nog altijd zo onbekend is, zelfs in België. Hopelijk krijgen we binnenkort de kans om haar eens live aan het werk te zien!

'Oriental Express' is te koop via de website van Nara Noïan (zie hier). Je kan de cd ook (legaal) downloaden (zie hier).

Meer info
http://www.nara-noian.com
http://www.myspace.com/naranoian
Nara Noïan op Wikipedia

In het boek Het Draagbare Paradijs portretteert Gerry De Mol negen wereldzangeressen van bij ons, waaronder Nara Noïan en Ghalia Benali. Zeer lezenswaard! Bekijk hieronder de videoclip van 'Karama, La Désorientée' en een live uitvoering van ‘Les Ames Immortelles’, een liedje uit het album ‘Cristal’.

Radio Mukambo

2011-09-30T12:39:00.005+02:00

Vanaf deze week zenden we net als Tropicalidad, Mo en De Wereld Morgen iedere week 'Radio Mukambo' uit, een uurtje muziek uit alle hoeken van de wereld. Elke uitzending wordt aan elkaar gepraat door Benjamin Tollet en heeft een album van de week, een concertagenda en zit vol globale sounds die het onmogelijk maken om te blijven zitten.

Wie is Benjamin Tollet?

Als Brusselse journalist, global sounds activist, radiopresentator, DJ en fotograaf specialiseert Benjamin Tollet zich sinds 2005 in wereldmuziek voor verschillende Belgische en Nederlandse magazines en kranten. Hij heeft een duidelijke voorkeur voor Afrikaanse muziek – van het zwarte continent en van de diaspora – en voor World fusion. Afrobeat is zijn lievelingsmuziek, geëngageerd en uiterst dansbaar. Met zijn programma Radio Mukambo op Groovalización (een internetradio die 24u/24 wereldmuziek uitzendt) heeft hij slechts één doel voor ogen: bewijzen dat wereldmuziek cool is. Dat doet hij aan de hand van zwarte en gemetisseerde muziek zonder grenzen.

Tollet over 'Radio Mukambo'

'Mukambo is de naam van een toevluchtsoord voor vrijgevochten slaven in het Braziliaanse woud. Radio Mukambo is het asiel voor al diegenen die de pop-, rock- en electro-dictatuur willen ontvluchten, een plaats waar de grooves uit de vier hoeken van de wereld samenvloeien. Radio Mukambo is er ook om aan te tonen dat Brussel een fantastische stad is waar het krioelt van culturele activiteiten. Wereldmuziek is alom aanwezig met groepen uit de hele wereld die echt ontdekt moeten worden.'

Beluister aflevering 029, de eerste aflevering in het Nederlands!

Wat staat er op de playlist?

Dona Cila do Côco - Jontando Côco
Chico Science & Nação Zumbi - Macô
Imperial Tiger Orchestra - Shinet
Mercan Dede - Mercanistan
Mixtuur - Queskia
Xamanek - Llamame
Conjunto Ngonguenha - É dreda ser Angolano
Chinese Man - Pandi Groove
Imperial Tiger Orchestra ft. Bethelem Dagnachew - Tirulegn
La Revuelta - Mamita
El Remolon - La Guajira
Blitz the Ambassador - Akwaaba

download

Vanaf nu presenteren we je elke week een nieuwe aflevering van Radio Mukambo in de rechterkolom van deze blog. Veel luisterplezier!

‘Fatou’ van Fatoumata Diawara

2011-09-25T15:58:00.000+02:00

De grote doorbraak van Fatoumata Diawara stond als het ware in de sterren geschreven. Haar vanzelfsprekende charme viel onmiddellijk op toen we haar de eerste keer zagen als backingzangeres/danseres bij Oumou Sangare in 2009 op Afro-Latino (Bree) en Sfinks (Boechout). We wisten op dat moment niet dat deze opvallende verschijning er al een jeugdige carrière op had zitten in de filmwereld. Ze is te zien in Genesis (1999) en Sia, le rêve du python (2001). Daarnaast was ze voornamelijk bezig met musical en dans. In 2010 zagen we Fatoumata Diawara terug op het Afrikafestival in Hertme, waar ze dé revelatie van het weekend was. Bekijk hier fragmenten van dit concert. We schreven toen:

‘Deze dame heeft het allemaal: uitstraling (die onweerstaanbare glimlach), een mooie stem, sterke eigen composities, een originele sound, persoonlijkheid, een goede begeleidingsgroep… Haar ‘look’ en podiumverschijning (meisje met gitaar dat ook heftig kan dansen) heeft wat weg van Rokia Traore. Maar de muziek en stem zijn meer schatplichtig aan Oumou Sangare, met wie ze de wassoulou sound gemeen heeft, maar dan heel eigenzinnig gekruid met haar eigen muzikale visie. Alleen een cd ontbreekt nog, maar daaraan wordt hard gewerkt. Haar debuutalbum verschijnt in 2011 bij het befaamde wereldmuzieklabel World Circuit. Aan goede marketing zal het deze veelbelovende artieste dus beslist niet ontbreken. A new star is born!’

En die cd is er nu dus! ‘Fatou’ lost de hooggespannen verwachtingen meer dan in en wordt door diverse muziekrecensenten nu al de hemel ingeprezen als het sterkste (wereldmuziek)album van 2011. En wees gerust, deze lof is helemaal niet overdreven. De twaalf songs zijn stuk voor stuk pareltjes van songsmeedkunst en de haarscherpe productie van Nick Gold zorgt ervoor dat ze optimaal tot hun recht komen.

De cd opent rustig met ‘Kanou’, een meanderend liefdesliedje vol ingehouden sensualiteit. Jazzy keyboards zorgen voor een wondermooie outtro. Met de Afropop van ‘Sowa’ en vooral ‘Bakonoba’ (met sprankelend gitaarwerk van Moh Kouyate) komt het album verder op temperatuur.Dit zijn songs die meteen in het hoofd blijven spoken. We herkennen echo’s van de Wassoulou sound, maar wat we hier horen is toch vooral ‘pure’ pop van de meest meeslepende soort. ‘Sonkolon’ en het funky ‘Kèlè’ leunen dichter aan bij traditionele Wassoulou. Hier komen Fatoumata’s stembuigingen en intonaties heel dicht bij die van haar mentor Oumou Sangare, aan wie ze de midtempo ballad ‘Makoun Oumou’ opdraagt, een liedje met een verrassend knappe finale. Na de broze ballad ‘Alama’ volgen nog enkele kleppers. In de heupwiegend swingende single ‘Bissa’ neemt Fatoumata naast de vocalen ook het zwoele koortje voor haar rekening. Dergelijke overdubs werken ook op de rest van het album prima, maar hier is het contrast tussen de heldere hoge stem en de lage hese variant superheerlijk. De subtiele ritmewisselingen in ‘Mousso’ worden in goede banen geleid door niemand minder dan Afrobeat coryfee Tony Allen. ‘Wililé' is een bloedmooie ballad met kleine weerhaakjes, sfeervol ingekleurd door het koraspel van Toumani Diabaté. In haar teksten steekt Fatoumata Diawara vrouwen die het moeilijk hebben een hart onder de riem. Ook neemt ze het op voor vrouwen die hun eigen weg gaan, zich niet laten dicteren door de tradities van een patriarchale maatschappij. Zo doet ze in het bluesy ‘Boloko’ een oproep aan alle moeders om te stoppen met vrouwenbesnijdenissen. De jazzy afsluiter ‘Clandestin’ werd opgedragen aan alle ‘illegalen’ die om het leven kwamen tijdens hun gevaarlijke tocht naar een beter leven.

‘Fatou’ verdient zonder voorbehoud het predicaat van topdebuut. Meer info: Worldcircuit en Myspace.
Je kan Fatoumata Diawara op donderdag 27 oktober live bewonderen in De Roma (Borgerhout). Hieronder presenteren we je alvast enkele smaakmakers!

‘Maqamatna’ van Anwar Abudragh & Maqamat Ensemble

2011-09-22T11:44:00.000+02:00

Anwar Abudragh groeide op in Bagdad, waar hij verschillende universitaire diploma’s behaalde in de schone kunsten. Hij ging er in de leer bij Munir Bashir, grootmeester op de ud, participeerde als djoze speler in de groep van Naseer Shamma en werkte als violist voor ‘the Iraqi symphonic group’. Een curriculum om u tegen te zeggen dus. Ondertussen vestigde Anwar zich in Brussel, waar hij o.a. les geeft aan het Centre Culturel Arabe. Hij nam deel aan heel uiteenlopende muzikale projecten. Persoonlijk maakte ik kennis met hem dankzij zijn samenwerkingen met Ghalia Benali en Bert Cornelis (Al Palna) en zijn knappe bijdragen op de cd Darshan van Soraya Zekalmi. Anwar Abudragh is echter vooral heel actief bezig met het Iraakse Maqam liedrepertoire, een genre dat hij door zich toe te leggen op de klassieke traditie wil verrijken met een eigentijdse interpretatie. Hij nam tussen 2000 en 2004 vier 4 cd’s op. Meer info hierover lees je hier. Nu is er het nieuwe album ‘Maqamatna’, opgenomen met zijn eigen Maqamat ensemble, dat werd opgericht in 2006.

‘De Maqamat (enkelvoud: Maqam) zijn melodische modi of toonladders die gebruikt worden in de traditionele Arabische muziek. Ze kunnen zowel vocaal als instrumentaal zijn en er wordt bij geïmproviseerd volgens vaste regels. Er zijn verschillende soorten maqams die telkens staan voor een andere gemoedsstemming en eigen kenmerken hebben. De teksten bestaan vaak uit klassieke Arabische poëzie van bekende dichters. Sinds 2003 zijn ze opgenomen op de lijst van het immateriële werelderfgoed van de UNESCO.’

Anwar Abudragh staat zelf in voor zang, joze (djoze) en ud. De andere muzikanten zijn Alla Majeed (ney), Kassim Abed (santoer), Kazem Nasser (ud) en Sattar Al-Saadi (percussie). Dit zijn stuk voor stuk gerenommeerde artiesten die net als Anwar gewerkt hebben met Munir Bashir en Naseer Shamma. Het resultaat is simpelweg prachtig. Twee lange Maqam’s vormen de hoofdmoot. Een gedeelte van Ghalbi Khelas W'al rou kan je bekijken in het bijgevoegde youtube filmpje onder dit bericht. Daarnaast horen we op de cd twee compactere liederen, zoals opener Weyn rayeh weyn plus twee sprankelende instrumentale stukken. Ik was erop voorbereid dat de muziek met deze uitgelezen muzikanten van topniveau zou zijn, maar had niet verwacht met zo een immense klankensubtiliteit geconfronteerd te worden en had zeker niet durven vermoeden dat Anwar een echte topzanger is. Wat een warmte en poëtische rijkdom straalt deze stem uit!

'Maqamatna' is een uitgave in eigen beheer en kan besteld worden via www.maqamat.be. Op vrijdag 18 november concerteert Anwar Abudragh met Naseer Shamma in de Bozar (Brussel). Met het 'Iraqi Maqam Ensemble' presenteren ze er een selectie van eigen composities gebaseerd op de Iraakse Maqam-traditie. Een concert om reikhalzend naar uit te kijken!

Meer info:
http://www.anwarabudragh.com/
http://www.maqamat.be/
http://www.myspace.com/anwarabudraghmaqamatensemble

‘Porta do Coração’ van Ricardo Ribeiro

2011-09-15T19:16:00.001+02:00

Bij Fado denken we naast de legendarische Amália Rodrigues in eerste instantie aan al die andere zangeressen die in haar kielzog de populariteit van het genre weten te bestendigen. Denk bijvoorbeeld maar aan Mísia, Cristina Branco en de laatste jaren vooral Mariza. Je zou bijna gaan vergeten dat er ook mannelijke voorbeelden zijn, maar volgens mij zijn ze aan een opmars bezig. In januari hadden we het al over Guia, het hemelse vierde album van António Zambujo. Het is nog even wachten, maar we kijken toch al sterk uit naar zijn concert in het Zuiderpershuis op 12 april 2012.

En nu is er Porta do Coração, de sublieme nieuwe cd van Ricardo Ribeiro. Deze zanger was mij tot nu toe enkel opgevallen dankzij zijn samenwerking met Rabih Abou Khalil op het album Em Portugues. Daarmee zagen we hem twee jaar geleden live aan het werk in de Flagey. We wisten dus wel dat hij ongelooflijk mooi kan zingen, maar op 'Porta do Coração’ overtreft hij zichzelf met Fado van de aller puurste soort. De zestien tracks zijn zonder uitzondering toppers van fijnproeverij. Ribeiro laat zich enkel begeleiden door Portugese gitaar en Viola de Fado (basgitaar), de perfecte omkadering voor zijn rijk geschakeerde timbre, waarmee hij zo knap balanceert tussen krachtig en broos. Speelse tristesse!

Ricardo Ribeiro (1981°) is nog jong, maar zet met ‘Porta do Coração’ nu al een klassieker op zijn naam. Beluister tracks via zijn Myspace en bekijk hieronder enkele mooie voorbeelden!

El Sur @ Art Base (Brussel)

2011-09-12T20:14:00.002+02:00

Het Nueva Canción (‘nieuw lied’) is een muziekgenre dat begin jaren zeventig vanuit Chili naar heel Zuid-Amerika overwaaide. Het gaat om sterk sociaal geëngageerde muziek met vaak prachtige, poëtische teksten, singer-songwriters die de geesten van gewone mensen in beweging brengen tegen militaire dictaturen. Gevaarlijke muziek want de belangrijkste Chileense protagonist Victor Jara moest het na de militaire coup door generaal Pinochet (1973) met zijn leven bekopen en groeide meteen uit tot het iconisch rolmodel van een onderdrukt continent.

De Colombiaanse Paola Marquez groeide op met deze muziek en kon zichzelf herkennen in de teksten die spreken over armoede, zelfredzaamheid, imperialisme, democratie, mensenrechten en religie. Het zijn immers universele thema’s van alle tijden. Paola Marquez woont in Gent, waar ze afstudeerde aan het conservatorium, richting jazz zang. Ze begon zich te verdiepen in het Nueva Canción na haar ontmoeting met de Chileense gitarist Juan Antonio Caffiero Jorquera, die ondertussen al een hele tijd in Brussel woont waar hij o.a. samenwerkte met de Algerijnse artiest Abdelli. Hij is niet alleen een gedreven gitarist, maar kan ook flink uit de voeten met de kena fluit (soort blokfluit) en de cuatro. Hij bracht nog twee Chileense muzikanten mee, namelijk Juan Pablo Lopez (gitaar) en Jose Buc Chaves (percussie, cuatro, bas en tweede stem). Samen vormen ze El Sur. Met het programma ‘Cancion con fundamento’ (te vertalen als ‘muziek met wortels’ of gewoon ‘rootsmuziek’) brengen ze hulde aan de Nueva canción en haar belangrijkste vertegenwoordigers, zoals Isabel Parra, Atahualpa Yupanqui, Felix Luna, Ariel Ramirez en Simón Diaz. Daarnaast kunnen we niet om de Argentijnse zangeres Mercedes Sosa (1935 - 2009) heen. Veel liederen werden immers onsterfelijk dankzij haar interpretatie.

Op zaterdag 10 september trad Paola Marquez met El Sur op in Art Base. Ze zorgden alvast voor een ijzersterke aftrap met ‘Tonada de la Luna llena’. Dit is een liedje van Paola's geliefkoosde componist, de Venezolaan Simón Diaz. Sobere begeleiding (enkel lichtjes bezwerende, repetitieve cuatro) geeft hun interpretatie extra spankracht. Hier kan je luisteren naar de versie van Mercedes Sosa. Wat volgt is een avond vol variatie en verfijning met af en toe kippenvelmomenten. Op de repertoirekeuze valt in elk geval niets af te dingen. Als rode draad fungeert Mercedes Sosa, een onmiskenbaar rolmodel voor de jonge Paola. Zo passeren bijvoorbeeld la milonga lo sabe en del tiempo de mi ninez. 'Como la cigarra’ is een liedje van de Argentijnse dichteres/componiste Maria Elena Walsh. In dit filmpje wordt het gezongen door een piepjonge Mercedes Sosa en is zelfs de fysieke gelijkenis frappant! Ni toda la tierra entera is een liedje van de Chileense Isabel Parra, terwijl Cesar Isella de auteur is van La Canción de las simples Cosas en Canción con todos, maar ook deze liedjes werden beroemd in de versie van Mercedes Sosa. 'Cancion con todos' groeide zelfs uit tot een soort 'national anthem' voor heel Latijns-Amerika. Ook Si se calla el cantor ('wat gebeurt er als de zanger het zwijgen wordt opgelegd') van Horacio Guarany (Argentinië) en Alfonsina y el Mar (opgedragen aan de Argentijnse dichteres Alfonsina Storni) van Felix Luna en Ariel Ramirez zijn passionele klassiekers uit het rijke Sosa-repertorium. En dan vergeten we nog bijna ‘Duerme Negrito’ van Atahualpa Yupanqui (Argentinië), een wiegeliedje voor de moeder. Beluister hier de auteursversie en hier die van La Sosa. Met Soy Colombiana van het legendarische duo Garzon y Collazos gaat het even richting Colombia. Dit is een vlotte deun zoals we er tussendoor nog enkele voorgeschoteld krijgen. Victor Jara mag op deze avond vanzelfsprekend niet ontbreken, maar daar waagt Paola zich niet aan. El Cigarrito, een liedje uit zijn prille beginperiode, wordt gezongen door Juan Antonio Caffiero Jorquera. Mooi!

Paola Marquez is een jong talent dat we in de gaten moeten houden! Naast ‘El Sur’ heeft deze zangeres nog een tweede project, waarmee zij al iets langer aan de weg timmert. Bij Maguaré ligt de focus volledig op feestelijke cumbia en andere muziek uit haar geboorteland Colombia. De fragmentjes die ik hiervan kon beluisteren op myspace zijn beslist ook dik de moeite.

El Sur op Myspace
Maguaré op Myspace
Paola Marquez op Myspace

Hieronder kan je El Sur als trio bewonderen met ‘Aunque me duela el alma’, opgenomen aan het Rubenshuis (Antwerpen) in juli 2011.

Orchestre du Conservatoire de la Musique Andalouse de Tétouan met Merouan Hajji @ De Roma (Antwerpen)

2011-09-04T11:00:00.004+02:00

Toen Tariq Ibn Ziyad in 711 aan zijn verovering van het Iberisch schiereiland begon, werd Andalusië de bakermat van een intellectuele, wetenschappelijke en literaire beweging waarvan de uitstraling tot vandaag verder reikt dan Spanje. Arabo-Andalusische muziek ontstond in het zuiden van Spanje, maar verhuisde na de verdrijving van de Arabieren uit ‘al-Andalus’ naar Noord-Afrika, waar het tot op vandaag een levende traditie is, die mondeling doorgegeven en aangeleerd wordt aan volgende generaties. De muziek is een combinatie van artistieke elementen van Arabieren, Berbers, Goten, Sefardische Joden en anderen. In de melodieën overheersen de oriëntaalse modi en de monodie, waarbij de geïmproviseerde fragmenten sterk tot uiting komen.Het Orchestre Andalous de Tetouan (Marokko) werd in 1944 opgericht en is al toe aan de derde generatie muzikanten die de muziek van hun voorouders levendig houden.Onder leiding van Mehdi Chaachoo (ud) brengen ze ‘Al-Ala’, de Marokkaanse variant van de Andalussyat, in de vorm van instrumentale ouvertures en gezongen gedichten.

Op vrijdag 2 september trad het tienkoppige orkest op in De Roma (i.s.m. Moussem). Het instrumentarium bestond naast ud uit qanun, rebab, tar, darbouka en een strijkkwintet. Hiermee werd een rijk muzikaal palet neergezet. Ze speelden in totaal een zestal lange stukken die langzaam naar een versnelde climax leiden. Het spel was virtuoos, maar het is Marouane Hajji die dit concert voor mij onvergetelijk maakt. Deze 24-jarige sufi zanger uit Fez beschikt over een prachtstem en dito podiumuitstraling! Een ongelooflijk talent waarvan we ongetwijfeld meer gaan horen. Op youtube kan je hem in elk geval al bewonderen in tientallen filmpjes.Alles bij elkaar is dit verfijnde muziek om in alle rust van te genieten. Daarom was het doorlopend lawaai in de zaal bij momenten wel een flinke stoorzender.

Hieronder tonen we je eerst een filmpje van het Orchestre Andalous de Tetouan, vervolgens zie je Marouane Hajji samen met het Orchestre Otmani of Fes (een ander Arabo-Andalusisch orkest) en in het derde filmpje vind ik hem zonder meer subliem!

Meer info over het Orchestre Andalous de Tetouan
Meer info over Marouane Hajji (inclusief een aantal filmpjes)

‘Vozes do Silêncio‘ van Quatro Ventos

2011-09-02T14:01:00.001+02:00

'Fado...het geluk waaraan men lijdt, het verdriet dat men geniet.’

Dat er ook in Nederland fado gemaakt wordt, wisten we al. Denk bijvoorbeeld maar aan Fernando Lameirinhas. Maar er is ook Quatro Ventos, een ensemble waarin fadisto Emanuel Pessanha centraal staat. Deze zanger/gitarist is afkomstig van het eiland São Miguel (Azoren). De groep bestaat verder uit Wout Pennings (Portugese en andere gitaren), Aili Deiwiks (viool en piano), Lucien Matheeuwsen (contrabas) en Norbert Leurs (contrabas). Vozes do Silêncio (Coast to Coast, 2006) is hun vijfde album en voor mij een eerste kennismaking met een groep die toch al vijftien jaar aan de weg timmert.

‘Vozes do Silêncio’ opent vertrouwd met Dor repartida, bekend dankzij een beklijvende interpretatie door Camané. Met de versie van Emanuel Pessanha is op zich niets mis. Zijn stembereik is beperkter, maar in het timbre zit wel de juiste dosis onderkoelde emotie. Het knappe gitaarspel van Wout Pennings valt meteen op en blijft de hele cd op een hoog niveau. De rest van de muzikanten leveren ook prima werk af. Ik moet er wel even bij vermelden dat Bob Wisselink, die contrabas speelt op het album en instond voor een aantal composities ondertussen geen deel meer uitmaakt van Quatro Ventos. De cd bevat nog enkele nummers in traditionele fadostijl en die stukken kunnen mij het meest bekoren. Zo zijn er bijvoorbeeld Pode lá ser (beluister hier de originele versie door Mafalda Arnauth), fado retrato en 'fado corrido de Coimbra'. Daarnaast zijn de sterke eigen composities ‘Distâncias’ en ‘Abril cravos mil’ eerder verstilde ballads in singer-songwriter stijl. Mooi, maar tegelijk wat braafjes. Dat geldt ook voor 'Diz-me que não é assim’, oorspronkelijk een liedje van Frank Boeijen. Op de titelsong zingt Iain Matthews (Fairport Convention) mee. Niet mijn ding, te bombastisch.

Quatro Ventos is ongetwijfeld een groep die je vooral live aan het werk moet zien om ze op de juiste manier te kunnen waarderen. Liefst unplugged bovendien, want als er iets is dat mij op deze cd stoort is het de ‘cleane’, vlakke productie plus de toevoeging van zeemzoete strijkersarrangementen. Hoe verdienstelijk en sympathiek ook, alles kabbelt rustig en gelijkmatig voort, hier en daar een verrassende wending zou welkom geweest zijn. Dergelijke delicate, emotionele muziek laat zich kortom een stuk beter smaken in een ruwere verpakking. Beluister hieronder ‘Dor repartida’, ‘fado retrato’ en ‘pode lá ser’.

Discografie van Quatro Ventos

Ghalia Benali @ Festival d’Art (Hoei)

2011-08-22T15:51:00.000+02:00

Op donderdag 18 augustus zakten we af naar Hoei om onze favoriete zangeres nog eens aan het werk te zien. Het beloofde een uniek, avondvullend spektakel te worden met veel verrassingen en nieuwigheden. Ghalia Benali kreeg carte blanche namens de organisatoren van het jaarlijkse Festival d'Art Huy. En ze heeft ons geen seconde ontgoocheld, want we hebben met volle teugen gesmuld van de lekkernijen die we voorgeschoteld kregen. Eerst werd het publiek langzaam opgewarmd met een dromerig gedicht en het aangename stemgeluid van Emanuela Lodato, een onbekende jonge Siciliaanse die enkel begeleid door haar eigen subtiele percussie en Vincent Noiret (contrabas) het beste van zichzelf gaf. Dan was het de beurt aan de opmerkelijkste gast van de avond, Tom Cohen, die met zijn onafscheidelijke mandoline op het podium verscheen. Moufadhel Adhoum (ud), Azzedine Jazouli (percussie) en Anja Naucler (cello) kwamen erbij in het gezelschap van drie jonge violistes en Houssem Ben El Khadi (ney), die we o.a. kennen van Hijaz. Met Tom Cohen als dirigent vlogen ze er ongemeen sterk in met twee instrumentale stukken in majestueuze klassiek Arabische stijl, zoals we ze in onze contreien niet vaak te horen krijgen. De bekendste titel was 'Hatwat Habibi' ('the steps of my love’) van de Egyptische componist Mohammed Abdel Wahab.

Tom Cohen is niet de eerste de beste. Niet alleen blinkt hij uit op de mandoline, ook als lid van de 'Israeli Mandolin Quartet', solist van de Balkangroep Emil Aybinder Ensemble, orkestleider en componist voor het Israeli Andalusian Orchestra en habitué bij diverse opnames voor de Joodse radio en televisie, maakt deze jonge muzikant enorme indruk bij iedereen die hem op zijn weg ontmoet. Hij verkondigde terloops dat hij in Brussel een nieuwe groep heeft opgericht met muzikanten die hij op straat tegen het lijf liep. Het ‘Med orchestra’ is geboren!

Toen Ghalia Benali eindelijk haar entree maakte, was iedereen op temperatuur en zette ze meteen een ijzersterke versie neer van 'Lamouni elli gharou mèni' van de Tunesische componist Lofti Bouchnak. Dit nummer staat al lang op haar repertoire, wat niet geldt voor haar Frans-Arabische mix van Ne me quitte pas. Natacha Atlas deed eerder een verdienstelijke poging, maar Ghalia zet de Jacques Brel klassieker met een vanzelfsprekende naturel naar haar hand, hierbij flink geholpen door haar prachtige gelegenheidsorkest. De pauze (met ramadanversnaperingen) kwam veel te snel en duurde wat lang, maar het wachten werd beloond met nog meer heerlijkheden. Een jong danseresje zette het feeërieke karakter van het evenement extra in de verf en omdat de drie violistes uitgespeeld waren, mochten ze de rest van de avond – volledig uitgedost in het wit - figureren als engeltjes van dienst. De Tunesische violist Zied Zouari nam hun plaats in. Na een streepje Oum Kalthoum werden we met verbluffend knappe nieuwigheden overstelpt, songs vol power en dynamiek, die de eigenzinnige persoonlijkheid van Ghalia beter in de verf zetten dan alles wat ze tot nu toe gedaan heeft. Het trancy karakter van ‘Haraboun’ (waarschijnlijk niet de correcte titel, maar dit nummer sprong er ook al uit in Maaseik enkele maanden geleden) krijgt door de ney en viool een extra dimensie, net als het sprookjesachtige ‘Regarde moi, je suis soleil’. Tussendoor mocht Emanuala Lodato nog een tweede keer schitteren. Ghalia Benali laat zich de laatste tijd opvallend inspireren door de politieke omwentelingen in Egypte en in haar thuisland Tunesië. Een resultaat hiervan is te bewonderen in alweer een stevig nieuw nummer op tekst (in drie woorden) van een jonge Egyptische revolutionaire dichter. We kregen in de gaten dat het optreden bijna ten einde was toen Ghalia en co enkele oudere ‘hits’ uit de kast haalden met ‘Nari Nari’ en ‘Luisa’. Zo mochten ze voor ons gerust nog enkele uren doorgaan. Spijtig dat het hier om een eenmalig evenement ging, want dit betoverende topconcert smaakt naar (veel) meer en doet ons watertandend uitkijken naar een nieuw album!

Hieronder kan je Ghalia Benali aan het werk zien in Amsterdam tijdens een ander uniek concert met het Metropole Orchestra. In het tweede, intrigerende filmpje brengt ze één van haar nieuwe nummers met totaal andere begeleiding. Benieuwd waar en wanneer dit werd opgenomen !?

http://www.myspace.com/ghaliabenaliofficial

‘Darshan’ van Soraya Zekalmi

2011-08-17T13:28:00.003+02:00

Op Esperanzah maakten we een tweetal weken geleden kennis met Soraya Zekalmi. Deze Algerijnse zangeres woont in Brussel en valt op omdat ze haar hart verloren heeft aan muziek uit India. Op haar nieuwe cd Darshan wordt Soraya in elk geval door schitterende muzikanten omringd. Een prominente rol is daarbij weggelegd voor Aftab Gulab (zang, harmonium). Deze Pakistaan heeft o.a. nog les gehad van Nusrat Fateh Ali Khan en fungeert zo een beetje als leider van Soraya’s groep, die verder bestaat uit Shabbir Hussain, een tablaspeler uit Rajasthan (India), die naast de begeleiding van diverse Bollywoodzangers o.a. samenwerkte met de vermaarde Jagjit Singh. De Marokkaan Mohammed Al’Mokhlis (viool) speelde o.a. bij Urban Trad en Mousta Largo. Mady Kouyate (ngoni en basgitaar) zagen we al vaak aan het werk, o.a. met Malick Pathé Sow, Issa Sow en Sayon Bamba. Bij Soraya staat hij in voor een kleurrijke, Afrikaanse toets. Marc Bogaert (sitar en gitaar) maakt het plaatje compleet.

Net zoals tijdens het optreden op Esperanzah, krijgen we op ‘Darshan’ heel wat verschillende muziekstijlen uit India en Pakistan aangereikt. Opener Lathe di Chaader (een volksliedje uit Punjab) drijft plezant voort op bas en ‘Tín-ta-ka-tá-tá-ka-tá’, daarna volgt de zoete Bollywoodmelodie Ek Pyaar (uit ‘Shor’, 1972), die naar mijn smaak in een iets te melig arrangement gestoken werd. ‘Payo Ji’ is een bekend Bhajan devotielied, terwijl met Chaaptilak een Qawwali uit het repertoire van Nusrat Fateh Ali Khan wordt aangepakt. In het midden zorgt de ngoni voor een verrassende bluesy toets. Ook in Ghoom Charakhra, opnieuw een feestelijk liedje uit Punjab, werken die Afrikaanse accenten wonderwel. Dit is meteen de vlotste deun uit de set. Bij Tu Akh (een religieus lied) domineert het verfijnde vioolspel van Mohammed Al’Mokhlis. De groep slaagt erin al deze genres naadloos in elkaar te laten overvloeien. Ze maken hiermee muziek die toch vooral als ‘moeilijk’ beschouwd wordt, toegankelijk voor een breder publiek, want het album ligt vlot in het ‘Westers’ gehoor. Natuurlijk gaat er tegelijk een stuk van de subtiliteit verloren, maar je voelt dat ze er met hart en ziel voor gaan en er iets nieuws mee proberen te doen. De muzikanten spelen hoogstaand en de combinatie van instrumenten klinkt fris. Vooral bij Ishwar Allah (voor mij het hoogtepunt) leveren de ngoni en een Afrikaanse zanger (in Pulaarstijl à la Baaba Maal) een flinke meerwaarde aan de totaalsound. ‘Ishwar Allah Tere Naam’ is een klassieke hit van de vermaarde Bollywoodzanger Mohammed Rafi (uit de film ‘Naya Raasta’, 1970). Aftab Gulab toont in al deze nummers dat hij verdomd mooi kan zingen. Hij is constant op de voorgrond te horen, terwijl Soraya vocaal een beetje verstoppertje lijkt te spelen. Zingen kan ze nochtans goed genoeg, maar daarvan overtuigt ze ons pas op het moment dat ze de Arabische toer opgaat en er voluit voor gaat.

De cd bevat namelijk ook twee Arabisch gezongen nummers, waarin totaal andere instrumenten te horen zijn zoals ud en kanun. ‘Moushah’ is een compositie van Anwar Abudragh op een tekst van de Perzische sufidichter Mansur Al-Hallaj, het best gekend voor zijn goddelijke tekst ‘Ana El Haq’ ('Ik ben de waarheid'). Anwar abudragh is een Irakees die in België woont en zich bekwaamt in een eigentijdse interpretatie van het Maqam liedrepertoire. Hij speelt bij verschillende groepen (jazz, flamenco, Turks, Grieks,…) en geeft les aan het Centre Culturel Arabe in Brussel. ‘Habiboun El Halaj’, het andere Arabische nummer op de cd is ook een compositie van hem. Knap!

De website van Soraya Zekalmi.
Beluister hier enkele fragmenten uit 'Darshan'.
Bekijk hier een aantal filmpjes.

Esperanzah @ Floreffe

2011-08-09T20:41:00.002+02:00

Het festival Esperanzah verdient wat mij betreft onmiddellijk de prijs voor mooiste locatie. In en rondom de pittoresk gelegen abdij van Floreffe worden de (opvallende veel jeugdige) muziekliefhebbers er niet alleen jaarlijks verwend met een mooi uitgebalanceerd muziekaanbod, ze krijgen er de prachtige vergezichten gratis bovenop. Afgelopen weekend vond de tiende editie plaats, waarvan vooral het zondagprogramma er op wereldmuziekgebied veelbelovend uitzag.

In de vroege namiddag begaven we ons eerst naar het podium ‘Côté Cour’, waar een hoop jong volk opgetrommeld was voor Jupiter & Ma Shi Fai. Jupiter Diop is een Senegalees die in het voorjaar een verrassend knap reggae album afleverde met zijn Belgische groep (zie mijn bespreking). Vanzelfsprekend waren we benieuwd of ze dit niveau ook live kunnen waarmaken met een beperkter instrumentarium. Het begon een beetje aarzelend met ‘Jahdieuf’, dat de subtiliteit miste van de cd-versie en het eerste halfuurtje geraakte de groep niet echt op gang, o.a. omwille van rommeligheid, teveel tempowisselingen en een minder goed afgestelde klank met veel te luide bas. Na een tamme versie van de Bob Marley klassieker ‘Stir it up’ kwam er gelukkig meer schot in de zaak en haalde Jupiter zijn aanstekelijkste deunen uit de kast, zoals ‘Bamba’, ‘Xelkom’, ‘Praising Jah’ en een ijzersterk gezongen ‘Jahzaka’. Spijtig dat het slotnummer ‘Amini’ vervolgens ontgoochelde, omdat het publiek iets te snel tot meezingen aangespoord werd en daardoor de vaart uit deze hitgevoelige, swingende deun jammerlijk verloren ging. Kortom, er is nog werk aan de winkel voor Jupiter en co. De groep zal wellicht groeien met behulp van meer podiumervaring.

Op naar het een stuk hoger gelegen podium ‘Côté Jardin’ voor Oquestrada, een bont collectief uit Portugal. Net als bij hun landgenoten van Deolinda vertrekt de muziek van Oquestrada bij de fado en gaat er vervolgens op een nieuwe, vrolijke manier mee aan de slag. Oquestrada werd enkele jaren geleden als straatorkestje opgericht door Miranda (zang) en de Fransman Pablo (zang en contrabas). Ze noemen hun muziek ‘Tasca beat’, meteen ook de titel van hun eerste cd (2010). Dit optreden was om van te snoepen, vooral omdat we hier met steengoede muzikanten te maken hebben. Zeker het gitaarwerk stond op een constant hoog niveau en zangeres Miranda heeft stem en podiumuitstraling te over. De straattheater elementen in hun act zijn misschien niet altijd even geslaagd en de sporadische zangpartijen van de heren halen de kwaliteit soms heel even naar beneden - wat trouwens ook voor de cd geldt – maar het spelplezier en gemak waarmee dit groepje het publiek inpakt zijn gewoonweg hartverwarmend. Hoogtepunten waren o.a. ‘Oxalá te veja’ (hun beste liedje), ‘Se esta rua fosse’ en ‘Kekfoi’. In ‘Eu o meu país’ zit een thema verwerkt uit Billy Idol’s hit ‘dancing with myself’, aangekondigd als ‘in het land van de fado als een toerist triestig zijn op muziek van Billy Idol’ of iets dergelijks.

Hierna moesten we ons haasten naar het kleine podium ‘Côté Souk’ voor Soraya Zekalmi, een Algerijnse zangeres die in België woont. Het ongewone is dat zij zich helemaal toelegt op muziek uit India. Op het podium treffen we haar aan in het gezelschap van typische instrumenten uit India, zoals sitar (bespeeld door Mark Bogaerts), harmonium en tabla. Een violist (Mohammed Al'mokhlis) en basgitarist (Mady Kouyate) maken het plaatje compleet. We genoten van een mooi, gevarieerd optreden. Soraya beperkt zich niet tot een bepaald genre, in het repertoire figureren populaire Bollywooddeuntjes naadloos naast feestelijke volksmuziek uit Punjab of devotieliederen. De zeemzoete opener ‘Ek Pyaar’ komt bijvoorbeeld uit de Bollywoodfilm ‘Shor’ (1972). Bekijk hier de originele versie door de legendarische playback diva Lata Mangeshkar. Payo ji is een bekend Bhajan devotielied, terwijl Chaaptilak een onvervalste qawwali is uit het repertoire van Nusrat Fateh Ali Khan. De versie die Soraya hiervan met haar muzikanten neerzet is waarschijnlijk eerder gebaseerd op populaire bewerkingen van deze klassieker, zoals deze. Swingen doet het met Lathe di chaader en 'ghoom charakhra' (hier gezongen door Abida Parveen), allebei bekende volksdeuntjes uit Punjab. Puristen zullen beweren dat de complexe muziek uit India hiermee te fel vereenvoudigd wordt, maar ik vind het vooral heel verfrissend van Soraya en haar muzikanten dat zij er op deze manier in slagen dit rijke repertoire toegankelijk te maken voor een breder publiek. In september verschijnt Soraya's album ‘Darshan’. Hierover lees je binnenkort meer op deze blog!

De heren van AfroCubism kwamen we vorige week al tegen op Sfinks. Toumani Diabate, Bassekou Kouyate, Djelimady Tounkara, Baba Sissoko, Kasse Mady Diabate, Eliades Ochoa en de rest stonden opnieuw garant voor een waardige afsluiter. Ongeveer alle liedjes uit hun cd passeerden in dezelfde volgorde de revue. Om elke muzikant te laten scoren, werden de nummers naar mijn smaak soms wel iets te lang uitgesponnen en de blazers klonken eerder vlak, maar voor de rest was dit de topper die we ervan mochten verwachten met als hoogtepunten het onweerstaanbare ‘jarabi’, ‘Djelimady rumba’ (een nummer waarin Djelimady Tounkara zijn oude Rail Band sound nieuw leven inblaast) en ‘Aa la luna yo me voy’, waarbij Eliades Ochoa te vertellen had dat de groep zou verhuizen naar de maan totdat het op aarde weer allemaal in orde komt met de klimaatopwarming.

De tiende editie van Esperanzah werd afgesloten met een feestelijk vuurwerk en daarna – en geen minuut eerder – arriveerden de beloofde stortregens!

‘Anchors’ van Makis Seviloglou

2011-08-05T12:23:00.000+02:00

‘De moderne Griekse liedjes zijn geen Yassou-liedjes meer. Dat zijn liedjes die je naar een glas wijn doen grijpen en dan tegen elkaar zeggen ‘op je gezondheid’, liedjes die een sfeer van lange, volgeladen tafels op gezellige dorpsfeesten van weleer oproepen’.

‘Anchors’ is het tweede album van Makis Seviloglou, een Griekse zanger/componist, die hier nog onbekend is maar door zijn Nederlandse platenfirma alvast met superlatieven overladen wordt. Gevaarlijk natuurlijk, vermits de verwachtingen van de luisteraar op die manier eveneens overspannen geraken.Makis Seviloglou groeide op in Kozani, een stad in Noord-Griekenland. Daar begon de muziek voor hem als een hobby, terwijl hij nog als archeoloog werkzaam was. Maar hij werd opgemerkt door Haris Alexiou, die zijn nummer ‘Tha Megalonoume Mazi ‘ gebruikte op haar album Os Tin Akri Tou Ouranou Sou (2003). Daarmee ging de bal voor Makis aan het rollen, want het bleef niet bij die ene keer.Voor haar volgende album Vyssino ke neratzi (2006) stond Seviloglou in voor ongeveer de helft van de nummers. Ondertussen schreef hij ook muziek voor theaterproducties en filmdocumentaires. In 2008 presenteert Makis Seviloglou zijn eerste eigen cd Glyko Methysi (zoete dronkenschap) in Athene. De diva is daarbij aanwezig, net als Dimitris Mitropanos, want beide beroemdheden verleenden hun medewerking aan het album. Met een dergelijke steun in de rug, zou je verwachten dat deze jonge artiest echt gelanceerd is, maar zo eenvoudig is het blijkbaar toch niet. Niet alleen is de concurrentie binnen het spectrum van de Griekse populaire muziek enorm, Makis Seviloglou heeft ook een eigen stijl, die een aantal luisteraars in Griekenland minder ziet zitten. De manier waarop hij als een soort singer-songwriter traditionele muziek uit zijn streek niet alleen combineert met populaire Griekse muziek (Laiko) maar ook met jazz en westerse ballads wijkt te fel af van de norm. Gelukkig kruist de Nederlandse muzikant Wout Pennings zijn weg. Hij haalt Makis naar Nederland om een tweede album op te nemen.

Anchors verschijnt in de loop van 2010 bij het Nederlandse label Coast to coast. Makis Seviloglou begeleidt zichzelf op verschillende tokkelinstrumenten (8-snarige citharone, akoestische gitaar, bouzouki en tzouras). Verder komen we een indrukwekkend lijstje klasse muzikanten tegen op het album, waaronder Dimitris Mistakidis (akoestische gitaren, luit, contrabas), die we onlangs nog in het Zuiderpershuis bezig zagen met zijn eigen groep Apsilies. Ook Kiriakos Gouventas (violen) is van de partij. Hem konden we begin 2011 nog bewonderen in het gezelschap van Solon Lekkas bij Art Base.

Het moet gezegd worden, de veertien composities op ‘Anchors’ zijn allemaal sterk en bovendien is er variatie troef. Een te bonte mix van stijlen kan een plaat stuurloos maken, maar de fijngevoelige arrangementen maken er toch een coherent geheel van. Het album gaat van start met een opeenvolging van vier midtempo stukken ('Εγώ το διάλεξα', 'Βυθός', 'Μια φλέβα που χτυπά' en Άγκυρες') waarin het warme timbre van Makis op zijn best uit de verf komt. Deze nummers klinken onmiskenbaar Grieks. Vooral de heftige, emotionele passages tijdens 'Βυθός' (hier te beluisteren) en titelsong Άγκυρες' (met een refrein dat de intensiteit van Bosnische sevdah oproept) zorgen voor kippenvel. 'Μια φλέβα που χτυπά' wordt alleen even ontsierd door de lichtjes gezwollen instrumentale outtro. Tijdens het met een bluesy piano gelardeerde Όνειρο φυλαγμένο' gaat het een beetje richting kleinkunst à la Kris De Bruyne en terwijl Makis in 'Πόσο σ' αγάπησα μετρώ' op parlando overschakelt, meandert het nummer rustig verder met behulp van Dire Straits achtig gitaarwerk. Nog altijd niet mis, maar minder beklijvend. Dan volgt met 'Κορμί καράβι' opnieuw een hoogtepunt, een knappe melodie ingebed in ritmische rebetiko accenten. In Έρωτας σαν μήνας Μάρτης', het enige snelle nummer, worden we getrakteerd op een speelse ‘Django Reinhardt & Paolo Conte goes Balkan’ mix waarna de dromerige ballad 'Ποιός τον κόσμο τον ορίζει' eerder op maat van een zangeres zoals Melina Kana geschreven lijkt. De cd opent niet alleen heel sterk, maar ook op het eind mogen we nog genieten van een vijftal toppers. Zo is 'Σ' ένα δέντρο' (hier te beluisteren) pure, ruwe rebetiko eerste klas terwijl we in 'Του Δρίνου το γεφύρι' gewoon een frisse, vanzelfsprekende radiovriendelijke deun herkennen die lang in het hoofd blijft hangen. Haris Alexiou komt niet meer in beeld, maar de jonge Maria Papanikolaou doet het minstens even goed in 'Στη ζεστή σου την αγκάλη', een vintage Grieks nummer in de stijl zoals we die kennen van de allerbeste ‘rebetiko meets laiko’ traditie. Deze veelbelovende zangeres is vooral bekend omwille van haar samenwerking met Sokratis Malamas. Het intiem epische 'Νόνα' en de filmische instrumental 'Ταξίδια πο' ronden dit zeer geslaagd album af. En jawel, de ‘Yassou’ sfeer zit er helemaal in!

Makis Seviloglou wordt dankzij ‘Anchors’ terecht binnengeloodst in de internationale wereldmuziekmarkt. Op woensdag 25 april 2012 (nog even geduld dus) treedt hij op in De Roma (Borgerhout). Geniet hier alvast van de titelsong in live uitvoering plus een korte voorstelling van de dvd die vorig jaar tijdens een tournee in Nederland opgenomen werd.

Makis Seviloglou Myspace
Makis Seviloglou website
Makis Seviloglou biografie (Skopos)

Sfinks Mixed @ Boechout

2011-08-02T16:26:00.000+02:00

Van 1996 tot en met 2004 keken we ieder jaar gretig uit naar Sfinks, dat we beschouwden als dé kers op de taart van een jaartje wereldmuziek. Het was immers in Boechout dat we kennis maakten met de boeiendste nieuwe artiesten en tegelijk een aantal favorieten aan het werk konden zien. Maar vanaf 2004 startte de ‘restyling’ met als ingrijpendste stap het verdwijnen van het grote openluchtpodium. Sfinks Mixed is nog steeds een plezant en sfeervol festival maar zo kennen we er nog wel een aantal. Hun label als 'mekka van de wereldmuziek' hebben ze onderweg kwijtgespeeld, baanbrekende ontdekkingen zijn de laatste jaren eerder een zeldzaamheid geworden. De nieuwe formule focust immers vooral op gezelligheid en een zo breed mogelijk publiek, ten koste van de verwende wereldmuziekliefhebber, die bij dit alles een beetje in de kou blijft staan. Vorig jaar hebben we het feestje voor het eerst bewust aan ons voorbij laten gaan, wegens een te doordeweeks programma. Er figureerden wel sterke artiesten tussen zoals Tcha Limberger, Tri A Tolia en Najma Akhtar maar ook zagen we voor de zoveelste keer Youssou N’Dour en Buena Vista Social Club opduiken en vooral de keuze voor de sympathieke Bart Peeters als afsluiter ging ons net iets te ver de populistische toer op.

Op zondag 31 juli hebben we toch vol goede moed een nieuwe poging ondernomen. Het begon allemaal aangenaam met de opzwepende traditionele merengue en iets meer zoetgevooisde bachata die Joaquin Diaz (Dominicaanse republiek) uit zijn accordeon toverde. Aardig dansorkestje en een verademing in vergelijking met de ultra gladde, moderne merengue, zoals we die meestal te horen krijgen. maar toch een beetje vlak om langer dan een halfuur te boeien. En waarom moest het zo verschrikkelijk luid dat het niet alleen mij pijn aan de oren deed, want opvallend veel toeschouwers haalden hun oordoppen boven.

Op naar de clubtent voor Windstreken. Dit kwartet bestaat uit twee Nederlanders (blazers en keyboards), een Indische tablaspeler en een Marokkaanse ud speler die ook een beetje zingt. Samen proberen ze een soort fusie uit tussen Arabische muziek en jazz, met een lichte Indische toets. Hun cd kreeg lovende recensies, maar mij konden ze niet overtuigen. We hebben namelijk al veel betere groepen gezien die op een gelijkaardige manier experimenteren, maar met een geslaagder resultaat (vb. Arifa en Hijaz).

Ongeveer elk jaar zien we op sfinks een zangeres uit Mali aantreden. Deze keer mocht Khaira Arby uit Timboektoe de show stelen. Haar ruwe, krachtige stem deed fel denken aan die van Malouma (Mauritanië) en Mariem Hassan (Westelijke Sahara). Net als die laatste woestijndiva die we vorig jaar nog op het Afrikafestival (Hertme) aan het werk zagen laat Khaira Arby zich begeleiden door elektrische bluesy gitaren. Wie had kunnen denken dat in het kielzog van Tinariwen zoveel groepen op hetzelfde idee zouden komen? Voor mij blijft het iets van een gimmick hebben, zeker als de zoveelste Afrikaanse Jimi Hendrix aan ons voorgesteld wordt. Maar deze Khaira Arby heeft wel de stem, inhoud en uitstraling om nog even mee te gaan!

Met Mamer uit China werd pas een echte verrassing uit de kast gehaald. Ik voelde me even terug gekatapulteerd naar mijn jeugd, naar de zwarte jassen van Einsturzende Neubeuten, Front 242 en andere kwaad voor zich uit starende industrial coldwavers. Grappig natuurlijk, zeker als je merkt dat hier ook traditionele instrumenten ingezet worden en de heren het klaarspelen om hun hypnotische slijpschijf geluiden zonder gebruik van elektronica uit te spuwen.

Na zoveel kilte snakten we naar een streepje zonnige cumbia, maar dat was buiten de waard gerekend. Uit Colombia komt ons de laatste jaren ongelooflijk veel goede muziek toegewaaid. Keuze te over aan interessante groepen. Wraakroepend dat uitgerekend de platte MTV electro house van Bomba Estereo het hier moet komen doen. Ondermaats en Sfinks onwaardig! Wil men hiermee misschien het Tomorrowland publiek naar Boechout lokken?

Gelukkig stonden er tegen de avond enkele kleppers op het menu. Voor Dikanda reisden we in 2009 al af naar Bonn (zie blogverslag). Verdienstelijk van Sfinks dat dit Poolse groepje eindelijk de kans krijgt in België op te treden, al is een set van een uurtje natuurlijk veel te kort. In Bonn waren Anja Witczak en haar bende nog beter in vorm, deze keer werd de contrabas wat te fel naar voren gemixt en ook de setlist viel een klein beetje tegen als visitekaartje. Voor mij hadden er iets meer nummers in zigeunerstijl mogen tussen zitten en iets minder Bulgaarse samenzang en gezwollen dramatiek. Maar Dikanda blijft een schitterend ensemble dat het sfinks publiek wist te overrompelen met een lange bis (tot twintig minuten over tijd) als toemaatje.

Wegens een beetje moe en hongerig kozen we ervoor om Hindi Zahra over te slaan, want Faiz Ali Faiz wilden we zeker niet missen. Deze Pakistaanse qawwali-artiest kennen we vooral dankzij enkele grensverleggende cd’s, zoals Qawwali Flamenco, waarop hij te horen is met flamenco artiesten zoals Miguel Poveda. Op Jaadu (Magic) werkt hij samen met Thierry Robin. Op Sfinks werd Faiz Ali Faiz omringd door zijn eigen groep. Ze kozen voor enkele heftige lange nummers in pure qawwali stijl, inclusief de acrobatische vocalen, zoals we die kennen van de legendarische Nusrat Fateh Ali Khan, wiens grootste hit mustt mustt als afsluiter werd losgelaten op een uitzinnig publiek. Knap maar toch hebben we al betere concerten in het genre meegemaakt.

Restte ons enkel nog de heren van AfroCubism, die zoals verwacht voor een prachtige afsluiter zorgden. Hoe kan het ook anders met al die topartiesten in één groep. Toumani Diabate, Bassekou Kouyate, Djelimady Tounkara, Baba Sissoko, Kasse Mady Diabate, Eliades Ochoa en nog enkele anderen gaven het beste van zichzelf. Ik heb het grootste deel van dit concert van op een afstand meegemaakt. Op zondag 7 augustus zien we ze namelijk nog een keertje op Esperanzah (Floreffe).

Conclusie: deze zondagse Sfinks kwam traag op gang, nieuwe ontdekkingen bleven uit, maar later op de avond werden ons gelukkig enkele stevige headliners voorgeschoteld. Op naar volgend jaar!

‘Beyond Babylon’ van Arifa

2011-07-28T17:45:00.000+02:00

Vandaag wil ik jullie voorstellen aan Arifa, een groep die in 2010 werd opgericht in Amsterdam. In dit kwartet bundelen vier topmuzikanten hun talent, creativiteit en vooral passie voor muziek. Het meesterschap van Osama Abdulrasol (Irak) op de qanun heb ik al vaak mogen bewonderen tijdens concerten, o.a. met Tri a Tolia. Vorig jaar bracht hij ‘Elaruse’ (‘de bruid’) uit, een album vol met eigenzinnige, originele composities. Mehmet Polat (Turkije) bespeelt de ud waarop hij sinds zijn verhuis naar Nederland in 2007 nieuwe richtingen insloeg. Hij experimenteerde bijvoorbeeld met Indiase raga's, flamenco en westerse klassieke muziek. Percussionist Sjahin During (myspace) heeft een Nederlandse vader en Turkse moeder. Na ervaringen met o.a. jazz, latin en flamenco trok hij naar Turkije om zich verder te bekwamen in de ritmes van Anatolië en het Midden Oosten. Hij leidt verschillende groepen zoals Bayuba Cante en Tarhana en nam in 2008 de schitterende cd Afro Anatolian Tales op, waaraan o.a. de Koerdische zangeres Aynur en de Armeense duivel-doet-al Arto Tunçboyaciyan (vooral bekend van de memorabele Armenian Navy Band) hun medewerking verleenden. De Roemeen Alex Simu is op het eerste zicht de vreemdste eend in dit gezelschap. Hij maakte immers naam als jazz muzikant (o.a. als lid van het ‘European Jazz Orchestra’). Zijn saxofoonspel werd in het Leidsch Dagblad vergeleken met dat van de grote Sonny Rollins, maar dan ingekleurd met onmiskenbare Balkan accenten. Bij Arifa speelt Alex Simu afwisselend saxofoon en klarinet en is niet te beroerd om er af en toe ook zijn laptop bij te halen.

De cd opent met ‘Toros’, een compositie van Mehmet Polat. We horen ud en subtiele percussie waarna de klarinet inzet en we ondergedompeld worden in een melancholieke sfeer die gevoelens van heimwee oproept, even later nog versterkt door de qanun. Mooi! ‘Yar Ali’ baadt in dezelfde sfeer, ook hier is de melodie afkomstig van de klarinet, begeleid door stevige percussie en ud ornamenten. Maar Alex Simu stuurt deze traditionele compositie al snel in een meer jazzy richting, vanaf dan lijkt het alsof de percussie de klarinet achterna holt tot Mehmet Polat invalt met een krachtig gezongen improvisatie, die aan klassieke Perzische muziek doet denken. Vervolgens zet hij het traditionele lied in. Prachtig en spijtig dat we zijn stem voor de rest niet meer te horen krijgen! In ‘Pesendide’, opnieuw een compositie van Mehmet Polat, blijven de neuzen gericht naar het Midden-Oosten met een glansrol voor de ud maar er wordt na een tijdje vlot overgeschakeld naar jazz modus. Sprankelend en fris! Ook ‘Silk road’ gaat sterk van start maar tijdens het middenstuk heb ik moeite om de aandacht erbij te houden alsof er iets geforceerd wordt, maar dat komt waarschijnlijk omdat ik te weinig van jazz begrijp. Vermoedelijk komt een dergelijk stuk live veel beter uit de verf, omdat je op dat moment de muzikanten en hun samenspel ziet en gemakkelijker kan meebeleven.

De vier composities van Alex Simu zijn van een heel andere orde. De focus ligt op (ethno) jazzy sfeerschepping die soms wat zweverig aandoet. ‘La Lune‘ bestaat uit een voorzichtig klarinetmotiefje omgeven door een kabbelende ud partij en lichte percussie. In ‘Istanbul dreams’ domineert de klarinet met een dromerige melodie, deze keer vooral ondersteund door de qanun. Tijdens het slotnummer ‘Après minuit’ lijkt het alsof de qanun getransformeerd wordt tot een klassieke westerse harp, dit gaat wel heel erg richting rustgevende ‘newage’ en de effecten op de laptop versterken dit beeld nog meer. Niet mijn ding! ‘Sun dance’ is wel raak, er wordt heftig gemusiceerd, we genieten van scherpe percussie en Balkan Brass invloeden, waarbij de qanun voor een verrassend element in de jazzy totaalsound zorgt.

Resten nog twee knappe composities van Osama Abdulrasol. Eerst levert ’Dalila’ een korte opwindende trance ervaring die abrupt tot bevrediging leidt en weer ingetoomd wordt. Dat is in elk geval het gevoel dat ik erbij krijg. In het mooi uitgebalanceerde, sprankelende ‘Sufi 7’ komt het viertal dichtbij de perfectie. Voor mij is dit het hoogtepunt van een album dat alles bij elkaar dik de moeite is.

Kortom, tijdens hun beste stukken staat Arifa voor muziek die klinkt als een reis doorheen verschillende culturen, die elkaar ontmoeten, naar elkaar luisteren, zich door elkaar laten inspireren en het avontuur aangaan om samen nieuwe muzikale horizonten te ontdekken. Benieuwd hoe Arifa deze speciale muziek op een podium tot leven brengt? Op donderdag 1 september treden ze op in De Roma (Borgerhout)!

Beyond Babylon ontving van de Nederlandse wereldmuzieksite MixedWorldMusic het predicaat ‘Beste wereldmuziekalbum van 2010’. Beluister fragmenten op hun myspace. Bekijk filmpjes op youtube.com/user/sjahin.

‘Quando Dou Minha Risada, Ha, Ha…’ van Samba Chula de São Braz

2011-07-25T16:45:00.002+02:00

In de juli-editie van mijn favoriete wereldmuziektijdschrift Songlines zat als toemaatje een gratis cd met Braziliaanse muziek, meer bepaald uit Bahia. Het energieke openingsnummer ‘Samba, cachaça e viola’ van de mij totaal onbekende Samba Chula de São Braz sprong er onmiddellijk uit. Ruwe, ongepolijste zangpartijen met swingende percussie en gitaartjes die heel erg naar Afrika ruiken! Dat smaakte naar meer, daarom ben ik op zoek gegaan naar hun eerste en enige cd Quando Dou Minha Risada, Ha, Ha... ('wanneer ik mijn lach geef') (2009). Eind vorige week zat er een kleurrijk pakje in de bus, rechtstreeks toegestuurd vanuit Brazilië.

Een beetje opzoekingen leren dat Chula (het Portugese woord staat letterlijk voor ‘waardeloos’) een oervorm is van de samba, door Bantu slaven meegebracht naar de plantages rond Bahia. 'Samba Chula' is een variant van de 'Samba de Roda', door de Unesco in 2005 uitgeroepen tot Werelderfgoed. Het genre is zo goed als verdwenen, maar enkele enthousiastelingen zoals de broers Joao en Antonio Saturno uit São Braz doen er alles aan om deze aanstekelijke dansmuziek in leven te houden. São Braz was origineel trouwens een 'quilombo', een toevluchtsoord voor weggelopen slaven. Herkenbare elementen van de Samba Chula zoals ze in São Braz gespeeld wordt zijn de ‘vraag en antwoord’ zang, begeleid door percussie die uit complexe ritmepatronen bestaat en waarin de pandeiro (handdrum) karakteristiek is. De 'Viola Machete' (een speciale gitaar) speelt hier melodietjes over.

Het album voldoet ruimschoots aan de verwachtingen. We krijgen zes heerlijk langgerekte nummers voorgeschoteld en enkele korte a capella stukjes, allemaal zonder franje gezongen en gespeeld, maar heel meeslepend. Play it loud!

Beluister fragmenten op hun myspace of download het volledige album gratis en volledig legaal op hun website! (link). Fantastisch nieuws is dat we deze muziek binnenkort live kunnen meemaken in het kader van Europalia Brazilië. 'Samba Chula de São Braz' doet in december de volgende zalen aan.
07 december 2011: AB (Brussel)
08 december 2011: Rasa (Utrecht)
09 december 2011: Zuiderpershuis (Antwerpen)
10 december 2011: Tropentheater (Amsterdam)
11 december 2011: De Centrale (Gent)

Foto: Katharina Döring

Klezmamo & Romengo @ Molière (Elsene)

2011-06-12T10:32:00.006+02:00

Gisteren organiseerde Muziekpublique twee heel knappe concerten in Zaal Molière, die ik spijtig genoeg heb moeten missen. Gelukkig was onze vriend Jan wel aanwezig, hieronder lees je zijn bevindingen.

Klezmamo was een aangename verrassing. De naam komt van klezmer enerzijds en anderzijds Marielle, violiste, zangeres en leading lady van de band en Monique, accordeon en zang, m.n. bij Slavische liederen of als de songs een diepere, (bas?)stem vereisten.Verder een klarinettist-saxofonist, in vele variëteiten, en contrabas. Repertoire van klezmer, afgewisseld met Sefardische liederen, een bekend Servisch nummer, een tango-klezmer, enz. Concert voor de pauze 1u15 lang, knap, boeiend, gevarieerd. En ze hadden cd's bij.

Na de pauze was het de beurt aan Romengo met traditionele plattelandszigeunermuziek uit Hongarije, altijd goed natuurlijk. Zangeres met heel lange paardenstaart, tot aan de kuiten, en mooie en krachtige zigeunerstem. Percussie op cajon, lepels en melkkan (na het concert te koop voor ... 120€), akoestische gitaar en gipsy viool. Uitstekend concert, wel halfweg een paar keer wat veel gedoe met het publiek (meezingtoestanden), maar duurde gelukkig niet lang. Vaak uptempo traditionals, afgewisseld met tragere songs, minder bekend en/of zelf geschreven , waarin de mooie stem van Monika Lakatos centraal stond. Na een uur kwamen ze helemaal op dreef en de zaal ging uit de bol, vooral dan het dansende gedeelte. 1u20 na de pauze, dus in totaal 2u35 knappe muziek! Ook van Romengo waren cd's te koop.

Een geslaagde avond. Klezmamo was ook een aangename verrassing. Maar toch, als je ziet hoe Romengo na een uur echt op dreef komt, die mannen hadden nog een paar uur kunnen doorgaan, dus misschien dan toch liever een lang concert van Romengo, 2u35 lang zou perfect geweest zijn.

Website Romengo
Myspace Romengo
cd Romengo
Myspace Klezmamo
Myspace Marielle Vancamp (Klezmamo)

Anibal Velasquez @ Zuiderpershuis (Antwerpen)

2011-06-11T14:51:00.002+02:00

Met een neus voor kwaliteit laten platenlabels zoals Soundway (UK) en Analog Africa (Duitsland) ons de laatste jaren bijna vergeten klassiekers uit het vinyltijdperk (her)ontdekken. Zoals de naam al doet vermoeden spitst Analog Africa zich voornamelijk toe op muzikale schatten uit Afrika, met naast fantastische funky Afrobeat & Higlife compilaties uit Nigeria en Ghana ook verrassend werk uit Zimbabwe, Benin en Angola. De oogst lijkt wel onuitputtelijk. Nog spannender is dat ze erin slagen een aantal van die legendarische artiesten ook warm te maken voor optredens in Europa. Zo beleeft het Orchestre Poly-rythmo de Cotonou (Benin) bijvoorbeeld op dit moment een geslaagde comeback.

Midden vorig jaar verscheen de lp/cd Mambo Loco van Anibal Velasquez, een accordeonlegende uit Colombia. Met dit album steken ze bij Analog Africa voor het eerst de grote plas over. Een heerlijke schijf, alleen veel te kort!

De thuisstad van Anibal Velasquez is de stad Barranquilla aan de Caribische kust van Colombia, een muzikale en culturele smeltkroes waar traditionele Colombiaanse muziekgenres zich vermengen met andere (Afro)-Caribische stijlen. Anibal belichaamt perfect deze rijke muzikale traditie. Hij laat zich inspireren door traditionele Cubaanse guaracha en rumba maar kruidt die stijlen nadrukkelijk met Afro-Colombiaanse percussie (caja). Dit resulteert in een hoogstpersoonlijke stijl, ook ‘guaracha de Anibal Velasquez’ genoemd. Die snelle en levendige vallenato variant maakte hem razend populair in Colombia, waar hij een 300-tal elpees opnam.

Gisteren was de ondertussen al 75-jarige Anibal Velasquez te gast in het Zuiderpershuis en we hebben ervan genoten! De set bestond zoals verwacht uit een opeenvolging van snelle, swingende nummers maar werd op geen enkel moment eentonig, dankzij de enorme variatie in stijlen zoals cumbia, vallenato, merengue en nog zoveel meer. We noteerden enkele stukken uit Mambo Loco, zoals ‘carruselas’ en het het titelnummer (met lekkere kreetjes) en herkenden ook ‘el viento' (bekend van Manu Chao). Maar het is vooral de frisse totaalsound die het allemaal zo aantrekkelijk maakt, met een natuurlijke schwung die vandaag een zeldzaamheid is op concertpodia. Bij momenten leek het een reis in de tijd, terug naar de gloriedagen van het befaamde Colombiaanse label Discos Fuentes. De tienkoppige band 'los Locos del Swing' bleef het hele concert flink op dreef. Hun strakke, tropische groove deed het vingervlugge accordeonspel van Anibal Velasquez, die niet voor niets ‘El Mago’ genoemd wordt, perfect tot zijn recht komen. Tijdens het tweede deel maakten ze enkele knappe instrumentale uitstapjes richting Rumba Congolaise & Afrobeat. De verzoekjes op het eind (vb. ‘Asa Tiempo’) leken het optreden een beetje de melige kant op te sturen, maar geen nood, wat we hier voorgeschoteld kregen zou je hoempapa kunnen noemen, maar dan wel met weerhaakjes.

Voor ons was dit concert kortom de perfecte afsluiter van alweer een topseizoen in het Zuiderpershuis.

Spijt dat je dit gemist hebt? Op zaterdag 25 juni krijg je een nieuwe kans om deze fantastische groep in België aan het werk te zien, want dan passeren 'Anibal Velasquez y los locos del swing' op Afro-Latino (Bree).

Analog Africa op myspace

Bamako & Co @ De Centrale (Gent)

2011-06-07T16:28:00.001+02:00

Babacar Mbaye is een Senegalese muzikant die in België woont. Op zijn myspace klinkt hij zo veelbelovend dat we er geen probleem in zagen ons 160 km naar Gent te verplaatsen om hem op zaterdag 4 juni live te kunnen meemaken in De Centrale. Naast een groep muzikanten uit Senegal zouden enkele bekende gasten zoals Malick Pathé Sow en Wouter Vandenabeele hem in Gent vervoegen. Het mocht niet zijn wegens visa perikelen.

We lieten de ontgoocheling snel bezinken, want er stond nog een tweede concert op het programma. Bamako & Co is een gloednieuw project van Aurélie Dorzée. Deze violiste heeft al heel wat muzikale watertjes doorzwommen. We kennen haar vooral dankzij het trio Aurélia, waarin zij samenwerkt met Tom Theuns en Stephan Pougin. Op Sfinks (2006) kon ik hun eigenzinnige, emotionele verkenningstocht tussen klassieke muziek, jazz, avant-garde en folk best pruimen en dat geldt ook voor hun frisse debuut album Festina Lente. Aurélie Dorzée heeft een heel aparte manier van viool spelen, ik las ergens dat ze eerder speelt ‘met’ haar viool. Er verschenen nog enkele cd’s van Aurélia en nu gaat la Dorzée voor ‘Bamako & Co’ in zee met twee Malinese muzikanten, het resultaat van een ontmoeting in Mali, waar Ahmed Fofana een muziekstudio beheert. Aurélie speelt in dit trio naast viool ook trompetviool, een grappig instrument waarvan de klank soms een beetje doet denken aan die van de hoddu. Ahmed Fofana is te horen op Kamele n'goni (lijkt een beetje op een kora), gitaar en peulfluit. Ook hier geraakten de visa niet in orde, waardoor niet de oorspronkelijk aangekondigde Assaba Lagare instond voor ngoni en percussie, maar Dialimory Sissoko.

Het optreden maakte vooral duidelijk dat er nog veel werk is aan dit project, dat het m.a.w. nog in een premature fase zit. Aurélie domineert te veel met haar viool en experimentele composities en het samenspel tussen viool en de Afrikaanse instrumenten komt tijdens het grootste deel van de set geforceerd over. Het doet allemaal vooral nogal ‘arty farty’ aan, zeker als Aurélie aan het zingen slaakt, want op die momenten balanceert ze tussen wat nietszeggend neuriën en tenenkrullende stem acrobatietjes die ergens te situeren zijn tussen Iva Bittova en Chinese opera (vb. in ‘Delié’). Ook de bewerking van Slaap als een reus, een tekst van Paul van Ostaijen werkte niet. Soms was er een kort stukje muziek te horen waarin het samenspel wel in de plooi leek te vallen, zoals tijdens het eerste deel van ‘Fama’ (ben niet zeker van de titel) of een vlotte deun op het einde van de set, maar die leidde uiteindelijk ook nergens heen. Enkel het bisnummer kon me echt bekoren, maar dat was gewoon een typisch traditioneel bluesnummer in Malinese stijl. Ahmed Fofana bewees hiermee dat hij best mooi kan zingen en Aurélie drong zichzelf even niet naar voren, maar stelde zich mooi ten dienste door het liedje fijntjes in te kleuren met haar trompetviool.

Bamako & Co was dus geen hoogvlieger. Benieuwd of het project voldoende levensvatbaar zal blijken voor de geplande cd bij Homerecords.

Ahmed Fofana op myspace
De website van Aurélia

Googoosh: het best bewaarde geheim van Iran?

2011-06-06T13:47:00.002+02:00

Vorig jaar verscheen Pomegranates, een album vol funky psychedelische pop uit het Iran van voor de Islamitische revolutie. Dankzij deze compilatie maakte ik kennis met de hemelse stem van Faegheh Atashin, beter bekend als Googoosh.Nu draagt hetzelfde label Finders Keepers records een compleet album op aan deze legendarische artieste. Googoosh was niet alleen Iran’s grootste popdiva, maar ook alom tegenwoordig als actrice en stijlicoon. Zo wijzigde ze regelmatig haar kapsel en ‘look’ en fungeerde daarmee als voorbeeld bij moderne, jonge Iraanse vrouwen. Na de revolutie werd haar muziek in de ban geslagen en mocht zij als vrouw niet meer optreden. Dit resulteerde in twintig jaar stilte. De LP’s en singles van Googoosh groeiden in die periode uit tot dure verzamelobjecten bij uitgeweken Iraniërs en de reputatie van ‘Iran’s daughter’ nam stilaan welhaast mythische proporties aan. In 2000 verhuisde Googoosh naar de USA, waar zij met open armen ontvangen werd door de daar residerende Iraanse gemeenschap met een succesvolle comeback als resultaat (zie haar officiële website).

De nieuwe verzamelaar is geen nostalgische trip langs de grootste hits of ‘belangrijkste’ songs van Googoosh, maar focust op een handvol bijna vergeten LP-tracks en single B-kantjes. Het zijn allemaal nummers die opgenomen werden tijdens haar gouden jaren (1970-1975). Shekayat neemt de luisteraar meteen mee naar de Oriënt. We horen een bezwerend gezongen topcompositie, begeleid door een groot orkest. Wat een opener! Dergelijke opnames maken ze vandaag niet meer. Nu zouden ze keyboards en synthesizers gebruiken waardoor het magisch karakter verwordt tot melige kitsch! Ook Ma Beham Nemiresim en Mano tou baden in diezelfde grootse, wat filmische sfeer en het uiterst passioneel gezongen Gharibe Ashena klinkt ronduit majestueus. En er komt maar geen eind aan de pracht. Digeh Geryeh Delo Va Nemikoneh is een intrigerende ballad vol verrassende muzikale wendingen. Het hartverscheurend gezongen hoofdthema is na één luisterbeurt al niet meer weg te branden uit mijn geheugen. Onvoorstelbaar dat dit weggestopt werd op een B-kantje. Ook afsluiter 'Mano Gonjishkaye Khooneh' is zo een superballad, beluister hier een comeback versie.

Maar we krijgen ook andere kanten van Googoosh te horen op deze cd. Zo is Pishkesh een perfecte mid-tempo popsong, ingekapseld in ook hier weer die vloeiende orkestratie terwijl de vrolijke deun Man Aamadeh-Am wat weg heeft van Turkse pop. In het iets flauwere Nimeyeh Gomshodeyeh Man waagt Googoosch zich richting vroege disco. Naar mijn gevoel is dit de enige song die niet past in de algemene sfeer van het album. Het mysterieuze, funky Talagh kenden we al van Pomegranates, net als het heerlijk van een latin-jazzy bigband voorziene Bemoun Ta Bemounam. Bekijk hier een knappe live versie, die meer poppy psychedelisch klinkt.

‘Googoosh, the East's best kept secret?’

Niet meer. Dit ijzersterke staalkaartje had voor mij wel wat langer mogen duren, want smaakt duidelijk naar meer! We kunnen ons nu overgeven aan het exploreren van al die ‘Best of’ compilaties die o.a. via Amazon aangeboden worden. Of bekijk het grote aanbod eens van Caltex records, specialist in Perzische muziek.

‘Pelao’ van La Chiva Gantiva

2011-06-03T19:51:00.001+02:00

La Chiva Gantiva is een zevenkoppig Belgisch-Colombiaans ensemble. Al sinds 2005 schuimen ze de bekende zomerfestivals af zoals Esperanzah, Couleur Café en Sfinks Mundial. Tot nu toe zag ik de groep nog niet live aan het werk, maar zelf omschrijven ze hun muziek als een mengeling van Afro-Colombiaanse ritmes met invloeden van latin, afrobeat, funk en rock. Hebben we hier te maken met een Belgische concurrent voor de waarlijk fantastische Amerikaanse band Grupo Fantasma?

Een eerste cd rolde net van de persen. Op ‘Pelao’ krijgen we zoals verwacht een mix van genres voorgeschoteld. Er wordt rustig geopend met ‘Por eso canto’, waarin de blazers mooi in het gelid de strakke eighties funk van de gitaren volgen. Aangenaam maar iets te lang uitgesponnen. ‘La Chiva’ heeft meer troeven, hier reizen we echt naar Colombia met vooral de blazers en ritmesectie die er voluit voor gaan. Dit is trouwens het enige nummer waarin effectief gezongen wordt. Aanstekelijk en opwindend van begin tot eind, met boeiende ritmesprongen. Smaakt naar meer, maar we blijven op onze honger zitten! ‘Cosmeticos’ start verrassend met een eighties new wave beat, gevolgd door tropische blazers en frisse snelle rap. Alleen mondt dit nummer uit in schreeuwerigheid. Hoe verder het album vordert, hoe pijnlijker duidelijk wordt dat frontman Rafael Espinel vocaal te kort schiet. Vanaf ‘Pa ke Gozen’, nochtans een lekker swingende song met jazzy blazers, begint zijn hyperkinetische declameerstijl mij zelfs behoorlijk op de zenuwen te werken. Live kan een nerveuze animator de boel wat opzwepen, maar op plaat werkt dit vooral vermoeiend, zelfs afstompend. Jammer, want de muzikanten leveren op de hele cd prima werk af. De kale eighties funk zoals we die vroeger regelmatig tegenkwamen bij Belgische groepjes zoals Allez Allez beheerst ook ‘Chofer’ , ‘Apretao’ en titelnummer ‘Pelao’. Die nummers klinken een beetje inwisselbaar, hoewel de blazers ‘Apretao’ op het eind toch voorzien van een spannende toets. In het feestelijke ‘Llora’ komt de Colombiaanse roots manifest bovendrijven. Er zit een schitterende zangpartij in verwerkt, alleen moet je hem tijdens het beluisteren zelf neuriën.

La Chiva Gantiva draagt een hoop engagement en enthousiasme uit en ik twijfel er niet aan dat zij tijdens de zomerfestivals de boel even flink zullen opwarmen. Op cd overtuigen ze mij (nog) niet. De recrutering van een goede zanger zou deze gezellige bende flink vooruit kunnen helpen.

La Chiva Gantiva website
La Chiva Gantiva myspace

Greek blues night @ Art Base (Brussel)

2011-05-31T08:44:00.003+02:00

In het kader van de Brussels Jazz Marathon konden we op zaterdag 28 mei terecht voor een Greek blues night in Art Base. In dit gezellige zaaltje (annex galerij) genoten we al vaak van topavonden vol ouzo en goede rebetiko. Deze keer keken we vooral uit naar het eerste optreden. Skafari is namelijk niet zo maar een Rebetikogroepje. Ze omschrijven hun muziek als nederbetika, rebetikomuziek met Nederlandse teksten. Een curiosum dus en daarenboven krijgen we de kans om Frans De Clercq himself (concertorganisator bij Art Base) aan het werk te zien op de bouzouki. De groep bestaat verder uit Dimi Dumortier (curator van de galerij). Hij speelt mondharmonica en percussie (darbouka). Karsten Devilder (gitaar) vervolledigt het trio. Dimi dumortier (of kortweg Dimi Dumo) en Karsten Devilder zijn niet aan hun proefstuk toe. Ze maken beiden deel uit van het grappige wereldfolkcollectief Les Øffs, op hun website omschreven als ‘Een wervelende mix van kolder en muziek, de jonge Nieuwe Snaar waardig’. Bij die groep deden ze al ervaring op in het spelen van rebetikoliederen in het Nederlands, weliswaar zonder bouzouki. Daarnaast zijn ze actief in allerlei andere groepen. Dimi Dumo waagt zich bijvoorbeeld aan latin/flamenco in het tienkoppig ensemble Brrraka (lijkt wel Genker dialect).

In de nederbetika van Skafari komen we dezelfde thema’s tegen als in de authentieke rebetiko. Ook hier maken ruige Mangkes (muzikanten uit de achterbuurten van Athene en Thessaloniki), criminelen (zakkenrollers, rovers) en drugs (waterpijpen, hasj) de dienst uit. De vrouwen die dit universum bevolken zijn in te delen in een viertal categorieën: wijven, teven, engelen en trienen. Geen letterlijke vertalingen, maar wel getrouwe adaptaties, waarin het harde ondergrondse karakter van de originele rebetiko overeind blijft, worden afgewisseld met hier en daar een volledig nieuwe ‘moderne’ tekst. Een flinke dosis humor en zelfrelativering is deze muzikanten niet vreemd. Hun nederbetika klinkt vooral heel plezant en luchtig.

Opener ‘Soura Kai Mastoura’ (een liedje over het genot van de waterpijp) komt uit het repertoire van Anestis Delias (beluister hier het origineel). Hetzelfde thema komt regelmatig terug, zoals in ‘een kerel’ waarin het gevoel van ontreddering na het verlies van een waterpijp aan bod komt. De mangkes belanden ook wel eens in de gevangenis, zoals in ‘Sint-Gillis’.

In Sint-Gillis is het goed toeven,

tussen de dieven en de boeven (uit 'Sint-Gillis)

Ook ‘een Amerikaan’ en ‘Tomaten’ zitten in de criminele sfeer van straatrovers en messentrekkers.

Heb ik met je vrouwtje liggen stoeien,
trek dan je mes het bloed zal vloeien (uit ‘Tomaten’)

Als het over vrouwen gaat, worden de Nederlandse teksten soms wel heel hilarisch. Opgelet aan de feministen onder ons. Hier overlopen we er enkele.

Sluw als een vos en fier als een haan,
ik wil een vrouw die ik nu en dan kan slaan (uit ‘Boerengriet’)

Teef je loopt met mij te sollen, in Brussel Noord en de Marollen.

Teef je koude zwarte ogen, hebben mij keihard bedrogen (uit ‘Teef’)

'Teef' is een bewerking van Skyla m'ekanes kai liono van Markos Vamvakaris. Deze Vamvakaris had zo te horen veel problemen met de vrouwen, want ook ‘Wijf’ ('I gynaika mou gkriniazei') is van zijn hand.

Ik heb e wijf dat zeurt en zaagt, antwoordt ook als je niks vraagt (uit 'Wijf'). Hier kan je een kort fragment beluisteren.

Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel met de vrouwen. In ‘Paleizen’ (Paleizen vol van zuiver goud had ik je willen geven) regeert het verlangen naar de ideale ‘engel’. 'Palatia Hrysostolista' werd geschreven door Vassilis Tsitsanis, hier horen we het in de mooie versie van Tsaousakis Prodomos. Ook 'An-Sofietje' (Sofietje ik aanbid je, ik loop je achterna) doet de harten van de heren sneller kloppen. Hiervoor werd geput uit het repertoire van Panagiotis Toundas. De originele titel is ‘Hariklaki’, beluister hier de interpretatie door rebetiko diva Rita Abatzi.

Een mooi voorbeeld van een moderne tekst handelt over de ‘Afstandsbediening’ die kapot is, vervolgens hersteld, maar eigenlijk maakt het allemaal niet uit, want er is toch niets op TV. Dat nummer fungeert als opener op ‘de ringen van Saturnus’, het tweede album van les Øffs, waarop Frans De Clercq als gast zijn bouzouki mag bovenhalen. Hier kan je een kort fragmentje beluisteren. De melodie werd gehaald uit Athinaïssa van Anestis Delias. En of ‘haring’ echt kan beschouwd worden als een parabel over de huidige economische toestand van Griekenland laat ik in het midden.

Nooit zal ik nog vis verkopen,

ik zit alleen maar hasj te roken. (Uit 'Haring')

Kortom, wat Skafari doet lijkt mij uniek, misschien moeten ze dit hobbyproject toch naar een hoger niveau optrekken. Hun aanpak zou wel eens kunnen scoren als een laagdrempelige kennismaking met rebetiko bij een ruimer Nederlandstalig publiek.

Na Skafari was het aan Vinylio om het feestje verder te zetten. Dit is onmiskenbaar de beste Rebetikoformatie van België en omstreken. Over hen had ik het vorig jaar al tweemaal uitgebreid op deze blog, naar aanleiding van hun concerten in februari en september 2010. Met deze set bewezen de muzikanten dat ze erop blijven vooruitgaan. We hoorden een aantal nieuwe nummers en zangeres Maria liet voor het eerst zien dat ze ook met een kleine baglama uit de voeten kan. Zoals verwacht schotelden ze het enthousiaste publiek veel vlotte nummers voor. Het zaaltje liep ondertussen aardig vol, de ouzo vloeide rijkelijk en veel toehoorders lieten zich verleiden tot enkele heftige sirtaki’s. En ze gingen ermee door tot de vroege uurtjes met nog een jamsessie voor de nachtraven als toemaatje. En is het nodig te vermelden dat de mezze van Elpida ook deze keer voortreffelijk waren?

Hieronder zie je Frans De Clercq bezig op de bouzouki met Vinylio, een opname die gemaakt werd tijdens het Balkan Trafik festival in 2010.